Laurocerasus officinalis

Laurocerasus officinalis, bugün genellikle Prunus laurocerasus adıyla gülgiller (Rosaceae) familyasında sınıflandırılan, her dem yeşil bir çalı ya da küçük ağaçtır. Türkiye'de karayemiş, taflan ya da Karadeniz'de “karayemiş” ve “laz kirazı” gibi adlarla bilinir. Erik, kiraz ve badem ile aynı cinse aittir.

Bitki genellikle birkaç metre boylanan, sık dallı bir çalı ya da küçük ağaç formundadır. Yaprakları büyük, kalın, deri gibi, parlak koyu yeşil ve uzunca eliptik biçimlidir; kenarları hafifçe dişli olabilir. İlkbaharda yaprak koltuklarından çıkan dik salkımlar üzerinde çok sayıda küçük, beyaz ve kokulu çiçek açar. Meyveleri kirazı andıran, önce kırmızı sonra olgunlukta parlak siyaha dönen, tek çekirdekli küçük sulu meyvelerdir.

Nemli, gölgeli orman altlarında, özellikle kayın ve kestane ormanlarında alt tabaka bitkisi olarak yetişir. Çiçekleri böcekler, meyveleri ise kuşlar için önemli besin kaynağıdır. Olgun meyveleri Karadeniz Bölgesi'nde taze olarak yenir, ayrıca turşusu ve pekmezi yapılır. Bununla birlikte yaprakları, tohumları ve olgunlaşmamış kısımları siyanür açığa çıkarabilen bileşikler içerir ve zehirlidir; çekirdekler kesinlikle yenmemelidir.

Doğal yayılış alanı Balkanlar'dan Kuzey Anadolu ve Kafkasya'ya, oradan Kuzey İran'a kadar uzanır. Türkiye'de özellikle Karadeniz Bölgesi'nde ve Marmara'nın nemli ormanlarında yaygındır. Dünyanın birçok ılıman ülkesinde çit ve süs bitkisi olarak yaygın biçimde yetiştirilir, bazı bölgelerde ise doğaya kaçarak istilacı hâle gelmiştir.

Yapraklarından elde edilen ve eskiden halk hekimliğinde kullanılan suyu da aynı zehirli bileşikleri içerdiğinden dikkatli olunmalıdır. Gölgeye dayanıklılığı, budamaya iyi yanıt vermesi ve yıl boyunca yeşil kalması onu park ve bahçelerde sevilen bir çit bitkisi yapar.