Larinus sturnus (Schaller, 1783)

Larinus sturnus, hortumlu böcekler familyasının (Curculionidae) Lixinae alt familyasına bağlı Larinus cinsine ait bir türdür. Avrupa'da da yaygın olan bu tür, devedikenleri (Carduus, Cirsium) ve dulavratotu (Arctium) gibi bitkilerle ilişkilidir. Hortumlu böcekler (Curculionidae), dünyada 80 binden fazla tanımlanmış türüyle hayvanlar âleminin en kalabalık familyalarından biridir. Üyelerinin neredeyse tamamı bitkiyle beslenir; birçoğu yalnızca belirli bir bitki grubuna bağlıdır. Bu yüzden hem doğal ekosistemlerde bitki topluluklarının dengesini etkileyen önemli canlılar, hem de bazı türleriyle tarım ve ormancılıkta dikkat edilen zararlılar ya da yabancı otlara karşı kullanılan biyolojik mücadele ajanları olarak öne çıkarlar.

Larinus türleri orta büyüklükte, oval ya da hafif uzunca, sağlam yapılı hortumlu böceklerdir. Vücut genellikle koyu renklidir; ancak üzeri ince tüyler ve pullarla kaplıdır ve canlı bireylerde çoğu zaman sarımsı, pas renkli ya da grimsi tozlu bir örtü görülür. Bu toz benzeri tabaka zamanla aşınabilir, bu nedenle yaşlı bireyler daha koyu görünür. Hortum kalın ve oldukça kısadır; antenler dirseklidir.

Cinsin üyeleri papatyagiller (Asteraceae) familyasından devedikeni, kenger, peygamberçiçeği ve benzeri dikenli bitkilerle yakından ilişkilidir. Dişiler yumurtalarını çiçek başlarına bırakır; larvalar çiçek tablası ve gelişmekte olan tohumlarla beslenerek baş içinde gelişir ve çoğunlukla orada, bitki dokusundan oluşturdukları bir kokon içinde pupa olur. Ergin böcekler ilkbahar ve yaz aylarında çiçekler üzerinde, yapraklarda ve saplarda görülür; tozlanmaya katkıları sınırlı olsa da çiçeklerin sık ziyaretçileridir. Tohum üretimini azalttıkları için bazı Larinus türleri istilacı devedikenlerine karşı biyolojik mücadelede incelenmiş ya da kullanılmıştır.

Larinus cinsi özellikle Akdeniz havzası, Orta Asya ve Avrupa'nın kurak ve yarı kurak bozkır alanlarında çeşitlilik gösterir. Türkiye, bozkırları ve zengin dikenli papatyagil florasıyla bu cinsin bakımından zengin bir bölgedir. Türlerin ayırt edilmesi çoğu zaman hortum yapısı, vücut biçimi, pul ve tüy örtüsü ile erkek üreme organlarının incelenmesini gerektirir; bu nedenle arazide yalnızca görünüşe bakarak tür düzeyinde teşhis güçtür. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.