Lachnellula subtilissima

Lachnellula subtilissima, Helotiales takımının Lachnaceae familyasına bağlı, iğne yapraklı ağaçlarda yetişen çok küçük bir kadeh mantarıdır.

Lachnellula cinsi Lachnaceae familyasına aittir ve neredeyse yalnızca iğne yapraklı ağaçlarla (çam, ladin, göknar, karaçam) ilişkilidir. Bu cinsin üyeleri birkaç milimetre çapında, dış yüzeyleri beyaz tüylerle kaplı, iç diski ise çoğunlukla parlak sarı ya da turuncu olan küçük kadehler oluşturur. Kuru havada kadehler kapanarak tüylü küçük toplara benzer, nem gelince yeniden açılır. Kesin tanımlama genellikle mikroskobik özellikler ve konukçu bilgisiyle yapılır. Cinsin bazı üyeleri (örneğin Lachnellula willkommii) karaçamda yara (kanser) hastalığına neden olur.

Türün adı Latince “en ince, en narin” anlamına gelir ve meyve gövdelerinin çok küçük ve zarif yapısına işaret eder. Meyve gövdeleri genellikle 1–2 milimetre civarında çapta, kısa saplı kadehlerdir; dış yüzey beyaz tüylerle kaplı, iç disk ise parlak sarı ile turuncu-sarı renktedir.

Bu tür ladin, çam, göknar ve karaçam gibi iğne yapraklı ağaçların ölü dalları ve kabuğu üzerinde saprotrof olarak yaşar. Özellikle nemli havalarda, dalların üzerinde çok sayıda küçük sarı nokta gibi görünen gruplar oluşturur. Helotiales takımı, Leotiomycetes sınıfı içinde gözden kaçan ama ekolojik açıdan son derece önemli küçük disk ve kadeh mantarlarını bir araya getirir. Bu takımın üyeleri sporlarını, hymenium adı verilen üst yüzeydeki askuslardan aktif olarak fırlatır. Çoğu ölü bitki kalıntılarını ayrıştıran saprotrof türlerdir; bir kısmı ise bitkilerde hastalık etkenidir. Ormanlarda yaprak, dal, kozalak ve meyve kabuklarının çürütülmesine katkıda bulunarak besin döngüsünde rol oynarlar.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’nın iğne yapraklı ormanlarında geniş bir dağılıma sahiptir. Mantar türlerinin dağılımı büyük ölçüde konukçu bitkilerin ve uygun habitatların varlığına bağlıdır; bu nedenle Türkiye’de konukçularının bulunduğu orman alanlarında da beklenebilir, ancak küçük boyutu nedeniyle çoğu zaman gözden kaçar. Küçük boyutu ve etsiz yapısı nedeniyle besin değeri yoktur; yenmesi söz konusu değildir ve zehirlilik açısından bilinen bir önemi bulunmamaktadır.