Lachnellula arida

Lachnellula arida, Helotiales takımının Lachnaceae familyasına bağlı, iğne yapraklı ağaçlar üzerinde yetişen küçük ve tüylü bir kadeh mantarıdır.

Lachnellula cinsi Lachnaceae familyasına aittir ve neredeyse yalnızca iğne yapraklı ağaçlarla (çam, ladin, göknar, karaçam) ilişkilidir. Bu cinsin üyeleri birkaç milimetre çapında, dış yüzeyleri beyaz tüylerle kaplı, iç diski ise çoğunlukla parlak sarı ya da turuncu olan küçük kadehler oluşturur. Kuru havada kadehler kapanarak tüylü küçük toplara benzer, nem gelince yeniden açılır. Kesin tanımlama genellikle mikroskobik özellikler ve konukçu bilgisiyle yapılır. Cinsin bazı üyeleri (örneğin Lachnellula willkommii) karaçamda yara (kanser) hastalığına neden olur.

Meyve gövdeleri birkaç milimetre çapında, kısa saplı ya da sapsız küçük kadehlerdir. Dış yüzey ve kenar beyazımsı tüylerle kaplıdır; iç disk ise sarımsı ile turuncumsu tonlardadır. Türün adındaki arida sözcüğü “kuru” anlamına gelir ve kuru ölü dallar üzerinde yetişmesine işaret eder.

Bu tür genellikle çam başta olmak üzere iğne yapraklı ağaçların ağaç üzerinde kurumuş ya da yere düşmüş ince dalları ve kabukları üzerinde saprotrof olarak yaşar. Meyve gövdeleri nemli dönemlerde açılır. Helotiales takımı, Leotiomycetes sınıfı içinde gözden kaçan ama ekolojik açıdan son derece önemli küçük disk ve kadeh mantarlarını bir araya getirir. Bu takımın üyeleri sporlarını, hymenium adı verilen üst yüzeydeki askuslardan aktif olarak fırlatır. Çoğu ölü bitki kalıntılarını ayrıştıran saprotrof türlerdir; bir kısmı ise bitkilerde hastalık etkenidir. Ormanlarda yaprak, dal, kozalak ve meyve kabuklarının çürütülmesine katkıda bulunarak besin döngüsünde rol oynarlar.

Avrupa ve Kuzey Amerika’nın iğne yapraklı ormanlarında kaydedilmiştir. Mantar türlerinin dağılımı büyük ölçüde konukçu bitkilerin ve uygun habitatların varlığına bağlıdır; bu nedenle Türkiye’de konukçularının bulunduğu orman alanlarında da beklenebilir, ancak küçük boyutu nedeniyle çoğu zaman gözden kaçar. Küçük boyutu ve etsiz yapısı nedeniyle besin değeri yoktur; yenmesi söz konusu değildir ve zehirlilik açısından bilinen bir önemi bulunmamaktadır.