Kickxia lanigera

Kickxia lanigera, adını gövde ve yapraklarını örten yoğun, yünsü tüylerden alan, Akdeniz havzasında yayılış gösteren tek yıllık otsu bir bitkidir. Yere yatık ya da yükselici gövdeleri dallanarak toprak yüzeyini örter. Yaprakları geniş, yumurtamsı ya da mızraksıdır. Küçük çiçekleri sarı ve mor tonlarda iki dudaklı olup tabanında ince bir mahmuz taşır ve yaprak koltuklarından tek tek çıkan tüylü saplar üzerinde bulunur. Kumlu topraklarda, tarla kenarlarında ve açık, kuru alanlarda yetişir; yaz aylarında çiçek açar.

Kickxia cinsi, sinirliotugiller (Plantaginaceae) familyasına ait, yayılıcı ya da sürünücü gövdeli, küçük otsu bitkileri kapsar. Cins, yakın akrabası olan Linaria türlerine benzer biçimde, ağzı kapalı iki dudaklı ve tabanında mahmuz bulunan küçük çiçeklere sahiptir; ancak çiçekler gövde boyunca yaprak koltuklarında tek tek ve uzun saplar üzerinde oluşur. Yaprakları çoğunlukla geniş, yumurtamsı ya da mızraksı, tüylü veya tüysüzdür.

Cinsin üyeleri Avrupa, Akdeniz havzası, Batı Asya ve Kuzey Afrika’da yayılış gösterir. Genellikle tarla kenarlarında, anız ve nadas alanlarında, kumlu ve kireçli topraklarda, yol kenarlarında ve açık, güneşli yerlerde yetişirler. Yaz ve sonbahar aylarında çiçek açarlar; çiçekler başta küçük arılar olmak üzere böceklerle tozlanır. Meyve küçük, yuvarlak bir kapsüldür. Tarımsal alanlardaki geleneksel yabani ot toplulukları içinde yer alan bu bitkiler, yoğun ilaç kullanımı ve arazi değişikliği nedeniyle bazı ülkelerde azalmaktadır.

Cinsin türleri arasındaki ayrım genellikle yaşam süresi, tüylülüğün yoğunluğu, yaprak biçimi, çiçek sapının tüylü olup olmaması ve taç rengi gibi özelliklere dayanır. Küçük ve yere yakın oldukları için kolayca gözden kaçabilen bu bitkiler, özellikle hasattan sonra anızlı tarlalarda dikkatli bakıldığında bulunabilir. Çiçekleri, yakından incelendiğinde aslanağzını andıran zarif yapısıyla dikkat çeker.