Kickxia commutata

Kickxia commutata, Akdeniz havzasında yayılış gösteren, yere yatık ya da sürünücü gövdeli, çok yıllık otsu bir bitkidir. Gövdeleri ve yaprakları genellikle tüylüdür; yaprakları yumurtamsı ile mızraksı arası biçimlidir. Çiçekleri küçük, sarımsı alt dudaklı ve morumsu üst dudaklı olup, uzun ve tüysüz çiçek sapları üzerinde yaprak koltuklarından tek tek çıkar. Tabanlarındaki ince mahmuz nektar depolar. Kıyı kumullarında, kumlu ve taşlık alanlarda ve bozulmuş açık habitatlarda yetişir.

Kickxia cinsi, sinirliotugiller (Plantaginaceae) familyasına ait, yayılıcı ya da sürünücü gövdeli, küçük otsu bitkileri kapsar. Cins, yakın akrabası olan Linaria türlerine benzer biçimde, ağzı kapalı iki dudaklı ve tabanında mahmuz bulunan küçük çiçeklere sahiptir; ancak çiçekler gövde boyunca yaprak koltuklarında tek tek ve uzun saplar üzerinde oluşur. Yaprakları çoğunlukla geniş, yumurtamsı ya da mızraksı, tüylü veya tüysüzdür.

Cinsin üyeleri Avrupa, Akdeniz havzası, Batı Asya ve Kuzey Afrika’da yayılış gösterir. Genellikle tarla kenarlarında, anız ve nadas alanlarında, kumlu ve kireçli topraklarda, yol kenarlarında ve açık, güneşli yerlerde yetişirler. Yaz ve sonbahar aylarında çiçek açarlar; çiçekler başta küçük arılar olmak üzere böceklerle tozlanır. Meyve küçük, yuvarlak bir kapsüldür. Tarımsal alanlardaki geleneksel yabani ot toplulukları içinde yer alan bu bitkiler, yoğun ilaç kullanımı ve arazi değişikliği nedeniyle bazı ülkelerde azalmaktadır.

Cinsin türleri arasındaki ayrım genellikle yaşam süresi, tüylülüğün yoğunluğu, yaprak biçimi, çiçek sapının tüylü olup olmaması ve taç rengi gibi özelliklere dayanır. Küçük ve yere yakın oldukları için kolayca gözden kaçabilen bu bitkiler, özellikle hasattan sonra anızlı tarlalarda dikkatli bakıldığında bulunabilir. Çiçekleri, yakından incelendiğinde aslanağzını andıran zarif yapısıyla dikkat çeker.