Lyciasalamandra yehudahi

Kemer semenderi

(Lycia = Likya bölgesi + salamandra = semender; yehudahi = zoolog Yehuda L. Werner’a ithafen)

Kalkerin kalbinde, Akdeniz’in tuzlu esintisiyle sarmalanmış, taşların altında yaşayan bir endemik efsane.

Vücut rengi koyu kahverengi ya da siyaha yakın; yanları boyunca pembe–turuncu renkte iri benek dizileri bulunur.
Karın bölgesi daha açık tonlardadır, sarımsı–bej renkte olabilir.
Derisi nemlidir, kuraklığa karşı hassastır.
Gözler büyük ve çıkık yapıdadır; gececi yaşama uygundur.
Kuyruk kalın ve neredeyse vücut uzunluğunun tamamına yakındır.

Sadece Antalya’nın Finike ilçesi çevresinde, denize yakın taşlık kalker habitatlarda yaşar.
100–500 m rakım arasında bulunur.
Yüksek habitat bağımlılığı ve düşük hareketliliği nedeniyle popülasyonları izole haldedir.
Türkiye’nin güneybatısındaki en dar yayılıma sahip Lyciasalamandra türlerinden biridir.
Habitat tahribatı, inşaat ve tarım baskısı bu türü tehdit eden başlıca etkenlerdir.

Gece aktifleşir; küçük omurgasızlarla (larvalar, örümcekler, sümüklüböcekler) beslenir.
Avlarını dili dışarı çıkarmadan, doğrudan çenesiyle yakalar.
Yerel mikroekosistemlerde önemli bir denge unsurudur.

Zararsız ve kaçınmacı bir türdür.
Derisinde bulunan hafif alkaloid içerikli mukus, ağız ve gözle temasta tahriş oluşturabilir.
Deri teması genellikle reaksiyon yapmaz; hassas kişilerde hafif iritasyon görülebilir.

Temas sonrası: Bol su ve sabunla yıkama önerilir.
Göz teması: Bol suyla durulanmalı, tahriş varsa doktora başvurulmalıdır.
Yutma: Özellikle çocuklarda mide bulantısı, ağız yanması gibi etkiler olabilir → acil tıbbi müdahale gerekir.

Tür adı, İsrailli herpetolog Prof. Yehuda L. Werner’a ithafen verilmiştir.
Yerel halk tarafından genellikle fark edilmez; yaşam tarzı gereği taş altlarında saklanır.
Bilimsel olarak 1982 yılında tanımlanmıştır.
Uluslararası literatürde korunması gereken Akdeniz endemikleri arasında yer alır.

Efsane: Beneklerinin rengi değişirse hava değişir.
Gerçek: Benek renkleri genetik olarak sabittir, hava durumu ile ilişkili değildir.
Efsane: Kuyruğu koparsa ölür.
Gerçek: Kuyruk savunma amacıyla kopar ve zamanla yenilenebilir.
Efsane: Derisi dokunana yapışır.
Gerçek: Semenderin mukusu yapışkan değildir, sadece nemlidir.
Efsane: Gece taşların içinden çıkar.
Gerçek: Bu ifade türün gece aktifliği ve taş altı yaşamına dair mecazi bir anlatımdır.

Baran, İ. & Atatür, M. K. (1982). A new species of Mertensiella from southwestern Turkey.
Sparreboom, M. (2014). Salamanders of the Old World
IUCN Red List (2024)
Türkiye Amfibi Türleri Atlası (2023)

Fotoğraf: Utku Yılmaz

Bu tür için henüz üye fotoğrafı eklenmemiş.