Kara semenderi (Lyciaslamandra luschani)

Lyciasalamandra luschani, kuyruklu kurbağalar (Caudata) takımının Salamandridae familyasına bağlı bir semender türüdür. Lyciasalamandra cinsinin türleri Türkiye'nin güneybatısındaki Likya bölgesine ve yakın Ege adalarına özgüdür; bu tür de dar bir alanda yaşayan, Türkiye'ye özgü bir semenderdir. Toplam boyu genellikle 10–15 santimetre arasındadır; ince ve uzun vücutlu, iri gözlü bir hayvandır.

Sırt yüzü koyu kahverengi ile mor-kahverengi arası tonlardadır ve üzerinde açık renkli, ince benekler bulunabilir; yanlar daha açık, karın yüzü ise genellikle açık renklidir. Başın arka yanlarında belirgin paratoit bezleri vardır. Cinsin erkeklerinde kuyruğun üst yüzünde, kuyruk kökü yakınında küçük, et benzeri bir çıkıntı bulunur; bu yapı çiftleşme sırasında kullanılır ve cinsi tanımada önemli bir özelliktir.

Lyciasalamandra türleri kurak Akdeniz iklimine uyum sağlamış semenderlerdir. Kayalık kireçtaşı arazilerde, çalılık ve ormanlık alanlarda, taş altları ve kaya yarıklarında yaşarlar. Yılın büyük bölümünü nemli sığınaklarda geçirir, yalnızca yağışlı serin aylarda, özellikle geceleri ve yağmurdan sonra yüzeye çıkarlar. Böcekler, örümcekler ve diğer küçük omurgasızlarla beslenirler. Bu cinsin dişileri yumurta bırakmaz, suya bağımlı bir larva evresi de yoktur; yavrular anne karnında gelişir ve tam gelişmiş küçük semenderler olarak doğar.

Tür, Muğla ve Antalya illerinin kıyı kesimlerinde, Likya bölgesinin sınırlı bir alanında yayılış gösterir. Dar yayılışı ve özel yaşam alanı gereksinimleri nedeniyle yol yapımı, taş ocakları, yangınlar ve habitat bozulmasına karşı hassastır ve koruma açısından önem taşıyan bir türdür. İnsanlar için tehlikeli değildir.

Amfibiler nemli derileri nedeniyle çevre kirliliğine ve iklim değişikliğine karşı çok duyarlıdır; bu yüzden yaşadıkları ortamların sağlığı hakkında önemli bir gösterge kabul edilir. Tüm Türkiye amfibileri yasal koruma altındadır.