Jalla dumosa (Linnaeus, 1758)

Jalla dumosa, Pentatomidae familyasına ait avcı bir kalkan böceği türüdür. Linnaeus tarafından 1758 yılında tanımlanmıştır. Erginler yaklaşık 11–14 mm boyunda, koyu renkli zemin üzerinde sarı, turuncu ya da kırmızımsı lekeler ve kenar şeritleri taşıyan, sağlam yapılı böceklerdir. Bu dikkat çekici desen, türü diğer kalkan böceklerinden ayırmayı kolaylaştırır.

Jalla cinsi, Pentatomidae familyasının avcı türlerini barındıran Asopinae alt familyasına aittir. Bu alt familyanın üyeleri, bitki özsuyu yerine başka böceklerle beslenir ve hortumları bitki emicilere göre daha kalın ve güçlüdür. Avlarını hortumlarıyla delerek vücut sıvılarını emerler; bu nedenle tırtıllar, yaprak böceği larvaları ve diğer yumuşak gövdeli böceklerin doğal düşmanları arasında yer alırlar.

Familyanın türlerinde gelişme yumurta, beş nimf evresi ve ergin evrelerinden oluşur; pupa evresi yoktur. Yumurtalar çoğunlukla kümeler halinde bırakılır ve nimfler beslendikleri ortamda erginlerle birlikte bulunabilir. Kışlama genellikle ergin evrede, korunaklı yerlerde gerçekleşir.

Familyanın türlerinde gelişme yumurta, beş nimf evresi ve ergin evrelerinden oluşur; pupa evresi yoktur. Yumurtalar çoğunlukla kümeler halinde bırakılır ve nimfler beslendikleri ortamda erginlerle birlikte bulunabilir. Kışlama genellikle ergin evrede, korunaklı yerlerde gerçekleşir.

Avcı kalkan böcekleri, tarım ve orman alanlarında zararlı böcek popülasyonlarını baskılayan yararlı canlılar olarak kabul edilir. Asopinae türlerinin bazıları biyolojik mücadelede kullanılmak üzere araştırılmıştır. İnsanlar için tehlikeli değillerdir; ancak kaba tutulduklarında hortumlarıyla acı veren bir batma hissi oluşturabilir ve kötü kokulu salgı bırakabilirler.

Pentatomidae familyası Türkiye'de zengin bir türle temsil edilir ve ülkenin farklı iklim bölgeleri bu böcekler için çok çeşitli yaşam ortamları sunar. Benzer türlerin kesin ayrımı çoğu zaman büyüteç altında yapılan ayrıntılı incelemeyi gerektirir.