Issus coleoptratus (Fabricius, 1781)

Issus coleoptratus (Fabricius, 1781), yarım kanatlılar (Hemiptera) takımının Fulgoromorpha alt takımına bağlı Issidae ailesinde yer alan bir böcek türüdür. Issidae üyeleri, ağustosböcekleri ve yaprak pirelerinin uzak akrabası olan bitki özsuyuyla beslenen küçük sıçrayıcı böceklerdir.

Bu tür, nimflerinin arka bacaklarında bulunan dişli çark benzeri yapıyla bilimsel açıdan ün kazanmıştır. Nimflerin iki arka bacağının kalça bölgesindeki birbirine geçen dişler, sıçrama sırasında iki bacağın tam olarak eşzamanlı hareket etmesini sağlar; bu, canlılarda bilinen ilk işlevsel mekanik dişli örneği olarak kabul edilir. Dişliler son deri değişimiyle kaybolur ve erişkinlerde bulunmaz. Erişkinler kahverengimsi renkli olup çoğunlukla meşe başta olmak üzere çeşitli ağaç ve çalılar üzerinde yaşar; tür Avrupa'nın büyük bölümünde ve Akdeniz çevresinde yayılış gösterir.

Issus, ailenin adını verdiği tip cinstir. Bu cinsin üyeleri Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da yayılış gösterir ve genellikle ağaç ile çalılar üzerinde yaşar.

Issidae ailesinin üyeleri genellikle birkaç milimetre boyunda, tıknaz ve yuvarlakça gövdeli böceklerdir. Ön kanatları çoğu türde kalın, deri kıvamında ve belirgin damarlıdır; bazı türlerde kısalmış olup gövdeyi bir kabuk gibi örterek onlara küçük bir kın kanatlı görünümü verir. Baş kısmı çoğunlukla önden geniş, alın bölgesi ise ailenin ayırt edici özelliklerinden olan karinalar (çıkıntılı çizgiler) taşır. Renkleri genellikle kahverengi, gri, sarımsı ya da yeşilimsi tonlardadır ve bitki dokusu üzerinde iyi kamufle olurlar.

Bütün Issidae türleri gibi bu böcek de bitki özsuyuyla beslenir; sokucu-emici ağız parçalarını otsu bitkilerin, çalıların ya da ağaçların gövde ve yapraklarına batırarak floem özsuyunu emer. Arka bacakları güçlü sıçrama uyumu gösterir ve rahatsız edildiklerinde ani bir sıçrayışla uzaklaşırlar. Gelişmeleri tam olmayan başkalaşımla gerçekleşir: yumurtadan çıkan nimfler birkaç kez deri değiştirerek erişkine dönüşür. Yumurtalar genellikle bitki dokusuna ya da toprak yüzeyine bırakılır ve birçok türde kışı yumurta ya da nimf evresinde geçirirler. Bu böcekler kuşlar, örümcekler ve asalak eşek arıları gibi pek çok canlı için besin kaynağıdır.

Aile, Akdeniz havzası ve Orta Doğu'da özellikle zengin bir tür çeşitliliği gösterir; Anadolu, kurak ve yarı kurak bozkırları, makilik alanları ve dağlık bölgeleriyle bu grubun pek çok yerel türüne ev sahipliği yapar. Birçok türün yayılış alanı dardır ve türler arasındaki ayrım çoğu zaman yalnızca erkek eşey organlarının mikroskobik incelenmesiyle yapılabilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; sokmaz ya da zehirli değildirler.