Isophya yaraligozi Ünal, 2003

Isophya yaraligozi, düz kanatlılar (Orthoptera) takımının çalı çekirgeleri ailesi Tettigoniidae içinde, Phaneropterinae alt ailesine bağlı Isophya cinsinde yer alan bir çekirge türüdür. Ünal tarafından 2003 yılında tanımlanmış, görece yakın zamanda bilim dünyasına kazandırılmış türlerden biridir.

Isophya cinsinin üyeleri orta boylu, tıknaz yapılı ve çoğunlukla yeşil renkli çalı çekirgeleridir. Kanatları büyük ölçüde körelmiştir: erkeklerde kısa, pul benzeri ön kanatlar ses üretmeye yarayan bir organ taşır, dişilerde ise kanatlar çok küçüktür; bu nedenle uçamazlar. Vücut üzerinde sık sık ince açık renkli çizgiler ve küçük koyu benekler bulunur. Antenler vücuttan çok daha uzundur. Dişilerin karın ucunda yumurtalarını bitki dokusuna ya da toprağa bırakmaya yarayan, yukarı doğru kıvrık, yassı bir yumurta koyma borusu vardır. Türler dış görünüşleri birbirine çok benzediği için genellikle erkeklerin ses organı ayrıntıları, karın ucu yapıları ve şarkılarının ritmi incelenerek ayırt edilir.

Bu çekirgeler otçuldur; başta geniş yapraklı otsu bitkiler, çiçekler ve çalıların yaprakları olmak üzere çeşitli bitkilerle beslenirler. Genellikle çayırlarda, orman kenarlarında, açıklıklarda, dağ steplerinde ve yüksek otlu alanlarda yaşarlar. Yılda tek döl verirler; yumurtalar kışı geçirir, ilkbaharda çıkan nimfler birkaç deri değiştirme sonrasında yaz başında ergin hale gelir. Erkekler özellikle akşam ve gece saatlerinde kısa, cızırtılı şarkılarla dişileri çağırır; dişiler de bazı türlerde kısa seslerle karşılık verir. Uçamadıkları için yayılma yetenekleri sınırlıdır ve bu durum, cinsin dağlık bölgelerde çok sayıda yerel tür ve alt türe ayrılmasında önemli rol oynamıştır.

Isophya cinsi Avrupa'nın güney ve doğu kesimlerinden Kafkasya'ya ve Orta Doğu'ya kadar yayılır. Anadolu bu cinsin en zengin olduğu bölgelerden biridir ve pek çok tür yalnızca sınırlı dağlık alanlarda bilinir. Dar yayılışlı türler, otlatma baskısı, tarım alanlarının genişlemesi ve doğal çayırların bozulması gibi habitat değişikliklerine karşı duyarlıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; ekosistemde hem otçul olarak hem de kuşlar, sürüngenler ve örümcekler için besin kaynağı olarak yer alırlar.