Hylaeus scutellatus (Spinola, 1838)

Hylaeus scutellatus, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Colletidae ailesine ait, yalnız yaşayan küçük bir arı türüdür. Spinola tarafından tanımlanmıştır. Tür Akdeniz havzası ve çevresinde yayılış gösteren bir Hylaeus türüdür.

Hylaeus cinsinin üyeleri küçük, çoğunlukla 4–8 mm boyunda, ince yapılı ve neredeyse tüysüz görünen arılardır. Gövdeleri genellikle parlak siyahtır; yüzde, özellikle erkeklerde belirgin olan sarı ya da beyaz lekeler bulunur, bacaklarda ve göğüste de küçük açık renkli işaretler olabilir. Bu görünümleri nedeniyle çoğu kez küçük yaban arılarıyla karıştırılırlar. Türkçe kaynaklarda bu gruba zaman zaman “maske arıları” ya da “yüzlü arılar” denir.

Çoğu arının aksine Hylaeus dişilerinde polen taşıyan tüy fırçaları yoktur; polen ve bal özünü kursaklarında yutarak yuvaya taşır, orada geri çıkarırlar. Yuvalarını kendileri kazmaz, bitki saplarındaki öz boşluklarına, böceklerin açtığı eski galerilere, kurumuş dallara ya da taş ve duvar çatlaklarına yaparlar. Hücreler, ailenin diğer üyelerinde olduğu gibi, salgıyla oluşturulan selofanımsı ince bir zarla kaplanır ve her hücreye bir yumurta bırakılır. Erginler genellikle ilkbahar sonundan yaz sonuna kadar uçar ve çeşitli bitkilerin çiçeklerini ziyaret eder.

Bu türün sıcak, kuru ve çiçekçe zengin açık alanlarda, çalılık kenarlarında ve bitki saplarının bol bulunduğu yerlerde yaşaması beklenir. Cins dünyanın hemen her bölgesinde yayılış gösterir ve birkaç yüz türü bilinir; Palearktik bölgede, özellikle Akdeniz havzasında tür sayısı yüksektir. Türlerin ayırt edilmesi çoğunlukla yüz lekelerinin biçimi, erkek anten ve genital yapıları gibi ince ayrıntılara dayanır ve uzman incelemesi gerektirir. Küçük boyları nedeniyle gözden kaçsalar da pek çok yabani bitkinin tozlaşmasına katkıda bulunurlar. İnsanlar için tehlikeli değildirler; iğneleri insan derisini delmekte zorlanır.