Hordeum murinum

Hordeum murinum, buğdaygiller (Poaceae) familyasının arpa cinsine (Hordeum) ait, tek yıllık yabani bir ottur. Yerleşim yerlerinin çevresinde, duvar diplerinde ve yol kenarlarında çok sık görülmesiyle tanınır; bu nedenle halk arasında ve kaynaklarda duvar arpası ya da fare arpası gibi adlarla anılır.

Bitki genellikle 10 ile 60 santimetre arasında boylanır ve tabandan dallanarak öbekler oluşturur. Yaprakları yumuşak, açık yeşil ve hafif tüylüdür; yaprak tabanında gövdeyi saran belirgin kulakçıklar bulunur. Çiçek durumu yoğun, silindirik ve uzun kılçıklı bir başaktır. Her eklemde üç başakçık bulunur; olgunlaştığında başak eklem yerlerinden kolayca parçalanır ve tohumlar kılçıklarıyla birlikte dağılır.

Tür kurak ve rahatsız edilmiş alanlara çok iyi uyum sağlamıştır: yol kenarları, boş arsalar, harabeler, tarla kenarları ve aşırı otlatılmış meralar başlıca yaşam alanlarıdır. Sonbahar ya da kış yağışlarıyla çimlenir, ilkbaharda çiçeklenir ve yaz başında kurur. Kılçıklı tohumlar hayvanların tüylerine ve insanların giysilerine yapışarak taşınır.

Doğal yayılışı Avrupa, Akdeniz havzası ve Batı Asya'yı kapsar; ancak insan etkisiyle dünyanın birçok ılıman bölgesine yayılmıştır. Genellikle murinum, glaucum ve leporinum olmak üzere üç alt türe ayrılır. Genç iken hayvanlar tarafından otlanabilse de kuruduktan sonra sert kılçıkları köpeklerin ve otlayan hayvanların kulak, burun, göz ve ağız dokularına batarak yaralanmalara yol açabilir.