Hordelymus europaeus

Hordelymus europaeus, buğdaygiller (Poaceae) familyasından, ormanlarda yetişen çok yıllık bir ottur. İngilizcede wood barley, yani orman arpası adıyla bilinir. Buğday, arpa ve çavdarın da yer aldığı Triticeae oymağına aittir ve Hordelymus cinsinin tek türüdür. Cins adı, arpa (Hordeum) ve Elymus cinslerinin adlarından türetilmiştir ve bitkinin her iki gruba olan benzerliğini yansıtır.

Bitki gevşek tutamlar hâlinde büyür ve gövdeleri genellikle 40–120 cm boya ulaşır. Yaprakları düz, geniş ve açık yeşildir; yaprak kınları çoğunlukla aşağıya doğru yönelmiş tüylerle kaplıdır. Çiçek durumu dik, sık ve silindirik bir başaktır. Başak ekseninin her boğumunda genellikle üç adet tek çiçekli başakçık bulunur; bu düzen arpayı hatırlatır. Lemmalar uzun ve düz kılçıklıdır; bu kılçıklar başağa fırça benzeri bir görünüm verir.

Bu tür özellikle kireçli ve besince zengin topraklardaki gölgeli yaprak döken ormanlarda, en çok da kayın ormanlarında yetişir. Orman içi yamaçlarda, ağaçlık vadilerde ve orman kenarlarında görülür. Yaz başında çiçeklenir ve rüzgârla tozlaşır. Gölgeye dayanıklı olması, onu ormanların otsu bitki katmanının tipik bir bileşeni yapar.

Avrupa'nın büyük bölümünden Kafkasya'ya, Kuzey Afrika ve Batı Asya'ya kadar yayılış gösterir. Türkiye'de kuzeydeki nemli yaprak döken ormanlarda bulunduğu bilinmektedir. Birçok Avrupa ülkesinde yaşlı ve doğal ormanların gösterge türlerinden biri olarak kabul edilir ve yaşam alanının kaybı nedeniyle bazı bölgelerde nadir hâle gelmiştir. Arpa ve buğdayın yabani akrabası olarak genetik çalışmalarda da ilgi görür. Buğdaygiller familyası, tahıllar ve mera bitkileriyle insan beslenmesinin temelini oluşturan, dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki familyalarından biridir; yabani üyeleri de toprak koruma ve hayvan beslenmesinde büyük rol oynar.