Heteranthelium piliferum

Heteranthelium piliferum, buğdaygiller (Poaceae) familyasından tek yıllık bir ottur. Buğday, arpa ve çavdarın da yer aldığı Triticeae oymağına aittir ve Heteranthelium cinsinin bilinen tek türüdür. Tür adı piliferum, Latincede kıl taşıyan anlamına gelir ve başağındaki kılçıklı, tüylü yapıya işaret eder.

Bitki küçük ve narin yapılıdır; boyu genellikle 10–30 cm arasındadır. Yaprakları dar ve kısadır. Çiçek durumu yoğun, kısa bir başaktır. Cinsin adı, Yunanca farklı ve çiçek sözcüklerinden türetilmiştir ve başakta iki farklı tipte başakçık bulunmasına gönderme yapar: Başağın alt kısmındaki başakçıklar verimli ve kılçıklıyken, üst kısımdakiler kısır ve farklı görünümlüdür. Kılçıklar başağa tüylü, fırça benzeri bir görünüm kazandırır. Olgunlaştığında başak parçalara ayrılarak dağılır.

Kurak steplerde, taşlık ve kireçli yamaçlarda, açık ve seyrek bitki örtüsüne sahip alanlarda ve tarla kenarlarında yetişir. Tek yıllık bir tür olarak sonbahar ve kış yağışlarıyla çimlenir, ilkbaharda çiçeklenir ve yaz kuraklığından önce tohumlarını olgunlaştırır. Rüzgârla tozlaşır ve kılçıklı başak parçaları hayvanların tüylerine takılarak taşınabilir.

Türün yayılış alanı Doğu Akdeniz'den İran ve Orta Asya'ya kadar uzanan İran-Turan bitki coğrafyası bölgesidir. Türkiye'de özellikle iç ve güneydoğu kesimlerdeki step alanlarında bulunur. Buğday ve arpanın yabani akrabaları arasında yer aldığı için Triticeae oymağının evrimsel ilişkilerini araştıran çalışmalarda ilgi görür. Kültür bitkilerinin yabani akrabalarını barındıran step yaşam alanlarının korunması bu bakımdan da değer taşır. Buğdaygiller familyası, tahıllar ve mera bitkileriyle insan beslenmesinin temelini oluşturan, dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki familyalarından biridir; yabani üyeleri de toprak koruma ve hayvan beslenmesinde büyük rol oynar.