Heriades rubicolus (Perez, 1890)

Heriades rubicolus, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Megachilidae ailesine ait küçük bir yalnız arı türüdür. Bu ad, 1890 yılında Pérez tarafından tanımlanan Heriades rubicola türünün bir başka yazılışıdır. Tür adı Latincede “böğürtlende yaşayan” anlamına gelir. Heriades, Megachilidae ailesinin Osmiini oymağına ait küçük yalnız arılardan oluşan bir cinstir. Bu cinsin üyeleri genellikle küçük, ince uzun ve silindir biçimli, koyu siyah renkli arılardır. Vücut yüzeyi iri ve sık noktalıdır; seyrek açık renkli tüyler karın halkalarının kenarlarında ince bantlar oluşturur. İlk bakışta küçük karınca benzeri ya da sinek benzeri görünebilirler, ancak karın altlarındaki polen fırçası onları ele verir.

Cinsin dişileri yuvalarını çoğunlukla ölü ağaçlarda ya da direklerde böceklerin açtığı galeriler gibi hazır boşluklarda yapar; hücreleri ve yuva girişini bitki reçinesiyle kapatırlar. Birçok tür polen için papatyagiller (Asteraceae) gibi belirli bitki gruplarına bağlıdır ve sarı çiçekli papatyagillerin üzerinde sıkça görülür. Erginler yaz aylarında uçar.

Megachilidae ailesi, yaprak kesen arılar, duvarcı arılar ve yün arıları gibi tanıdık grupları içeren büyük bir yalnız arı ailesidir. Bu ailenin dişilerinin büyük bölümü poleni bacaklarında değil, karınlarının alt yüzündeki sık ve uzun kıllardan oluşan bir fırçada taşır; bu özellik, çiçek üzerinde beslenen bir dişide karın altının sarı ya da turuncu polenle kaplı görünmesine yol açar. Aile üyeleri bal arısı gibi koloni kurmaz; her dişi kendi yuvasını tek başına yapar, hücrelerine polen ve nektar karışımından oluşan bir besin topağı yerleştirir ve her birine bir yumurta bırakır.

Ailenin yuva yapımında kullandığı malzemeler oldukça çeşitlidir: kesilmiş yaprak parçaları, çiğnenmiş bitki dokusu, çamur, küçük taşlar, bitki reçinesi ya da bitkilerden toplanan ince tüyler. Yuvalar çoğunlukla ölü odundaki böcek galerileri, kuru bitki gövdeleri, taş çatlakları, boş salyangoz kabukları ya da toprak gibi hazır veya kazılmış boşluklarda bulunur. Larvalar hücre içinde besin topağını tüketerek gelişir ve çoğu türde kışı hücre içinde, gelişimini tamamlamış ya da prepupa evresinde geçirir. Bu arılar yabani bitkilerin ve bazı tarım bitkilerinin önemli tozlayıcılarıdır. Dişilerin iğnesi vardır, ancak saldırgan değildir ve yalnızca sıkıştırıldıklarında sokarlar; insanlar için kayda değer bir tehlike oluşturmazlar.

Cinsin türleri Eski Dünya’da, özellikle Avrupa, Akdeniz havzası, Asya ve Afrika’da yayılış gösterir; Kuzey Amerika’da da birkaç tür bulunur. Anadolu, cinsin yayılış alanı içinde yer alır.