Helictotrichon versicolor

Helictotrichon versicolor, buğdaygiller familyasında yer alan Helictotrichon cinsine ait çok yıllık bir ottur; güncel sınıflandırmada Helictochloa cinsi altında değerlendirilir. Tür adı, başakçıklarının değişken renkli görünümüne işaret eder; Avrupa'nın yüksek dağlarında da bilinen bir türdür. Tür düzeyindeki ayrıntılar az bilindiğinden, aşağıda cinsin genel özellikleri verilmiştir.

Helictotrichon, yulaf (Avena) ile yakın akraba olan ve halk arasında yabani yulaf benzeri otlar olarak tanınan bir cinstir. Güncel sınıflandırmalarda Avrasya türlerinin bir kısmı Helictochloa ve Avenula gibi ayrı cinslere aktarılmıştır. Cinsin üyeleri çok yıllık, çoğunlukla demet oluşturan bitkilerdir. Başakçıkları birkaç çiçekli, parlak, genellikle gümüşi ya da menekşe tonludur; kavuzcuklarının sırtından dirsekli ve burgulu bir kılçık çıkar. Bu kılçık, nem değişimlerine göre kıvrılıp açılarak tohumun toprağa gömülmesine yardım eder.

Cinsin türleri çoğunlukla dağ çayırlarında, kayalık yamaçlarda, bozkırlarda ve açık ormanlarda yetişir. Anadolu dağlarında birçok türü bulunur. Yem değeri olan bu bitkiler, dağ meralarının önemli bileşenleri arasındadır.

Buğdaygiller (Poaceae, eski adıyla Gramineae) dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki familyalarından biridir. Yaklaşık 12.000 türü kapsayan familya; buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır ve pirinç gibi temel tahılları, ayrıca mera ve çayır bitkilerinin büyük bölümünü içerir. Buğdaygillerin gövdesi boğumlu ve çoğunlukla içi boş bir saptır; yapraklar gövdeyi saran bir kın ve dar, paralel damarlı bir ayadan oluşur, kın ile aya arasında genellikle zarımsı bir dilcik bulunur. Çiçekler küçük, gösterişsizdir ve başakçık adı verilen birimlerde toplanır; tozlaşma büyük ölçüde rüzgârla gerçekleşir.

Buğdaygiller doğada toprağı tutan, erozyonu önleyen ve pek çok otçul hayvana besin sağlayan bitkilerdir. Yoğun saçak kök sistemleri toprağın organik madde içeriğini artırır, tohumları ise kuşlar ve küçük memeliler için önemli bir besin kaynağıdır. Meyve tipi, tohum kabuğunun meyve duvarıyla kaynaştığı karyopsis adı verilen tek tohumlu bir yapıdır. Türkiye, İran-Turan ve Akdeniz floristik bölgelerinin kesiştiği konumu nedeniyle buğdaygiller bakımından oldukça zengin bir ülkedir.