Haplothrips tritici

Haplothrips tritici, tripsler takımının (Thysanoptera) Phlaeothripidae familyasına ait küçük bir böcek türüdür. Buğday tripsi olarak bilinir ve Doğu Avrupa, Orta Asya ile Türkiye'de tahılların önemli zararlılarından biridir. Erginler başaklanma döneminde buğday başaklarına girer; kırmızı renkli larvalar gelişmekte olan danelerin özsuyunu emerek dane ağırlığının ve kalitesinin düşmesine yol açar. Kışı genellikle anız ve toprakta larva olarak geçirir ve yılda tek döl verir.

Haplothrips, Phlaeothripidae familyasının en kalabalık cinslerinden biridir ve dünya genelinde iki yüzü aşkın tür içerir. Bu cinsin üyeleri genellikle 1,5–2,5 mm boyunda, koyu renkli tripslerdir; ön kanatların ortası hafifçe daralmıştır ve kanat ucuna yakın kısımda çift sıra saçak kılları bulunabilir. Türlerin çoğu çiçeklerde, özellikle papatyagiller ve buğdaygiller üzerinde yaşar; polen, çiçek dokusu ya da gelişmekte olan tohumlarla beslenir. Bazı türler ise küçük eklem bacaklıları avlayan yırtıcılardır.

Tripsler (Thysanoptera takımı), genellikle birkaç milimetreyi geçmeyen, ince ve uzun gövdeli böceklerdir. Kanatları dar şeritler hâlinde olup kenarları uzun saçak kıllarla çevrilidir; takımın bilimsel adı da bu saçaklı kanatlardan gelir. Ağız parçaları asimetriktir: tek çene iğnesi bitki ya da mantar hücresini deler, hayvan da hücre içeriğini emer. Phlaeothripidae familyası, karnın son halkasının boru biçimini aldığı Tubulifera alt takımına aittir; dişilerde testere biçimli yumurta koyma borusu yoktur ve yumurtalar yüzeye bırakılır. Bu familyanın üyeleri çoğunlukla koyu kahverengi ya da siyah renklidir ve ön kanatlarında belirgin damar bulunmaz.

Tripslerin gelişimi yumurta, iki larva evresi ve beslenmeyen, hareketsiz pupa öncesi evrelerden oluşur; Phlaeothripidae familyasında ön pupadan sonra iki ayrı pupa evresi bulunur. Larvalar erginlere benzer ancak kanatsızdır ve çoğu zaman sarı, turuncu ya da kırmızımsı renktedir. Küçük boyutları nedeniyle türlerin güvenilir ayrımı genellikle mikroskop altında; kıl dizilişi, anten halkaları ve kanat saçakları incelenerek yapılır.

Tripsler küçük olmalarına karşın ekosistemlerde önemli bir yer tutar: kuşlar, örümcekler, yırtıcı böcekler ve akarlar için besin kaynağıdır, çiçek ziyaretleri sırasında polen taşıyarak sınırlı da olsa tozlaşmaya katkıda bulunabilirler. Pek çok türün yayılışı ve yaşam döngüsü hâlâ yeterince incelenmemiştir.