Glossus humanus (Linnaeus, 1758)

Glossus humanus, Glossidae familyasına bağlı, şişkin kabuklu iri bir çift kabuklu türüdür. Kabuğunun biçimi nedeniyle İngilizcede “öküz yüreği” anlamına gelen bir adla bilinir.

Kabuğu çok şişkin ve neredeyse küresel görünümlüdür; boyu yaklaşık 10–12 cm’ye ulaşabilir. Türün en ayırt edici özelliği, kabuğun tepe noktalarının (umbo) belirgin biçimde öne doğru kıvrılıp sarmal yapmasıdır; iki kabuk birlikte bakıldığında bir kalbi andırır. Kabuk kalın ve sağlamdır; dış yüzeyi koyu kahverengi ya da kahverengimsi yeşil, ince çizgili bir dış zarla (periostrakum) kaplıdır.

Tür, kıta sahanlığında, genellikle çamurlu kum ve çamur tabanlarda, kabuğunun büyük kısmı tortuya gömülü olarak yaşar. Kısa sifonlarıyla sudaki planktonu ve organik tanecikleri süzerek beslenir. Yavaş büyüyen ve uzun ömürlü bir türdür; bireylerin onlarca yıl yaşayabildiği bilinmektedir. Bu özelliği nedeniyle kabuk büyüme halkaları geçmiş deniz koşullarının incelenmesinde de kullanılır.

Kuzeydoğu Atlantik’te ve Akdeniz’de dağılış gösterir. Glossidae familyası, belirgin biçimde kıvrık ve öne doğru sarmal yapan tepe kısımlarına (umbo) sahip, şişkin kabuklu çift kabukluları içerir. Günümüzde yaşayan tür sayısı az olan bu familya fosil kayıtlarında daha zengin bir geçmişe sahiptir.

Çift kabuklular, iki kabuk arasındaki manto boşluğunda yer alan solungaçları yardımıyla hem solunum yapar hem de besin taneciklerini süzer ya da toplar. Ayakları kazmaya uyarlanmış türler kuma veya çamura gömülerek yaşar ve sifonları aracılığıyla yüzeyle bağlantılarını sürdürür. Bu hayvanlar suyu süzerek ve tortuyu karıştırarak deniz tabanı ekosisteminde önemli bir rol oynar; aynı zamanda balıklar, yengeçler, deniz yıldızları ve kıyı kuşları için temel bir besin kaynağıdır. Boş kabukları ise kumsallarda sıkça karşılaşılan ve toplayıcıların ilgisini çeken buluntular arasındadır.