Geum urbanum

Geum urbanum, gülgiller (Rosaceae) familyasının Geum cinsine ait çok yıllık, otsu bir bitkidir. Orman kenarları ve gölgelik yerlerde çok yaygın olan bu tür, Avrupa'da halk arasında köklerinin karanfil kokusuyla tanınır.

Bitki genellikle 20–60 cm boylanır, gövdesi dik ve tüylüdür. Dip yaprakları kesik tüysü yapıdadır; uçtaki yaprakçık yan yaprakçıklardan belirgin şekilde daha büyüktür. Gövde yaprakları daha küçük ve genellikle üç parçalıdır; dipte iri, yaprak benzeri kulakçıklar bulunur. Çiçekler küçük, beş taç yapraklı ve sarı renklidir; dik ya da hafif eğik dururlar. Meyveler, uçları kanca biçiminde kıvrık dişicik borularından oluşan yuvarlak bir topluluk meyvedir.

Tür nemli ve besince zengin toprakları tercih eder; ormanların içinde ve kenarlarında, çalılıklarda, çit diplerinde, bahçelerde ve yerleşim yerlerinin çevresinde yetişir. Tür adı olan urbanum, insan yerleşimlerine yakın yerlerde sık görülmesine işaret eder. Çiçeklenme ilkbahar sonundan yaz sonuna kadar sürer. Kancalı meyveler hayvan tüylerine ve giysilere takılarak uzak mesafelere taşınır.

Geum urbanum, Avrupa, Batı ve Orta Asya ile Kuzey Afrika'da geniş bir yayılışa sahiptir ve Türkiye'nin özellikle nemli bölgelerinde bulunur. Kök sapı öjenol içerdiğinden karanfil benzeri bir koku taşır; geçmişte baharat olarak, içkileri tatlandırmak ve güveleri uzaklaştırmak için kullanılmıştır. Tanen içeriği nedeniyle halk hekimliğinde büzücü bir bitki olarak da değerlendirilmiştir.