Geranium subsp. molle

Geranium molle subsp. molle, sardunyagiller (Geraniaceae) familyasında yer alan yumuşak turnagagası türünün tip alt türüdür. Bir ya da iki yıllık, alçak boylu, yayılıcı otsu bir bitki olan bu tür, Avrupa ve Akdeniz çevresinde çok yaygın görülen yabani turnagagalarındandır. Kayıttaki ad tür adı eksik yazılmış olsa da Geranium molle türünün nominat alt türüne karşılık gelir.

Bitkinin tüm yüzeyi yumuşak, sık ve kısmen salgılı tüylerle kaplıdır; tür adı olan molle “yumuşak” anlamına gelir. Gövdeler genellikle 10–40 santimetre uzunluğunda, yere yatık ya da yükselicidir. Yapraklar yuvarlakça, avuç biçiminde 5–9 loba derinden bölünmüş ve uzun saplıdır. Çiçekler küçük, pembe ile mor-pembe arasında renklidir; beş taç yaprağın uçları belirgin biçimde iki loba ayrılmıştır. Meyve, cinse adını veren uzun gaga benzeri bir uzantı taşır; olgunlaşınca kapsül parçaları kıvrılarak tohumları fırlatır. Meyve parçalarının üzerinde enine kırışıklıklar bulunması türün tanı özelliklerinden biridir.

Bu bitki çayırlarda, yol ve tarla kenarlarında, kumlu ve kuru alanlarda, bahçe ve çimlerde, terk edilmiş arazilerde yetişir. Ağırlıklı olarak ilkbahar ve yaz başında çiçeklenir. Çiçekleri küçük arılar ve sinekler tarafından ziyaret edilir, ancak kendi kendine tozlaşma da yaygındır.

Geranium molle Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da doğal olarak yayılış gösterir; insan etkisiyle dünyanın birçok ılıman bölgesine de yayılmıştır. Türkiye'de de yaygın olarak bulunan turnagagası türlerindendir. Tarım alanlarında zaman zaman yabancı ot olarak kabul edilse de ciddi bir zararı yoktur.

Sardunyagiller familyası, meyvelerindeki gaga biçimli uzantılar ve tohumları fırlatarak yayan mekanizmalarıyla tanınır. Bu familyanın yabani türleri, açık otlak ve çalılık topluluklarında tozlayıcı böcekler için önemli bir besin kaynağı oluşturur ve doğal bitki örtüsünün çeşitliliğine katkıda bulunur.