Gaudinia fragilis

Gaudinia fragilis, buğdaygiller (Poaceae) familyasından, çoğunlukla tek yıllık (bazen kısa ömürlü iki yıllık) bir ot türüdür. Yulaf benzeri buğdaygillerle akrabadır ve İngilizcede French oat-grass olarak bilinir. Tür adı fragilis, olgunlaştığında kolayca parçalara ayrılan kırılgan başağına gönderme yapar.

Bitki genellikle 15–60 cm boyunda, tek ya da birkaç gövdelidir. Yaprakları ve yaprak kınları çoğunlukla yumuşak tüylüdür. En belirgin özelliği, ince ve uzun, başak şeklindeki çiçek durumudur: Başakçıklar ana eksene doğrudan, almaşık iki sıra hâlinde dizilir. Her başakçık birkaç çiçeklidir ve lemmalar sırttan çıkan, dizli ve kıvrık bir kılçık taşır. Olgunluk döneminde başak ekseni boğumlarından kırılarak başakçıkların ayrı ayrı dağılmasını sağlar.

Kurak ya da mevsimsel olarak nemli çayırlarda, otlaklarda, yol kenarlarında, tarla kenarlarında ve bozulmuş açık alanlarda yetişir. Sonbahar ve kış yağışlarıyla çimlenir, ilkbahar sonu ile yaz başında çiçeklenir. Rüzgârla tozlaşır; kırılgan başak parçaları, kılçıkları sayesinde hayvan postlarına ve giysilere takılarak ya da rüzgârla taşınarak yayılır. Kılçıkların nemle burulup açılması, tohumun toprağa gömülmesine yardımcı olur.

Doğal yayılış alanı Akdeniz havzası, Batı Avrupa ve Batı Asya'dır; insan faaliyetleriyle başka bölgelere de taşınmış ve buralarda yerleşmiştir. Türkiye'nin özellikle batı ve güney bölgelerinde, Akdeniz iklimi etkisindeki çayırlarda görülür. Mera bitkisi olarak değeri sınırlıdır, ancak doğal çayır topluluklarının çeşitliliğine katkı sağlayan tipik bir Akdeniz otudur. Buğdaygiller familyası, tahıllar ve mera bitkileriyle insan beslenmesinin temelini oluşturan, dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki familyalarından biridir; yabani üyeleri de toprak koruma ve hayvan beslenmesinde büyük rol oynar. Buğdaygillerin çiçekleri gösterişsiz olup taç yaprak taşımaz; bunun yerine kavuz adı verilen pulsu yapılarla korunur. Bu nedenle bu otların doğru tanımlanması çoğunlukla büyüteçle yapılan dikkatli bir inceleme gerektirir.