Gastridium ventricosum

Gastridium ventricosum, buğdaygiller (Poaceae) familyasından tek yıllık bir ottur. Gastridium cinsinin en tanınmış ve en geniş yayılışlı türüdür. İngilizcede parlak, bit yumurtasını andıran başakçıkları nedeniyle nit grass adıyla bilinir. Tür adı ventricosum, Latincede şişkin anlamına gelir ve başakçıkların tabanındaki belirgin şişkinliğe işaret eder.

Bitki genellikle 10–40 cm boyunda, ince gövdeli ve narin yapılıdır. Yaprakları düz, dar ve kısadır. Çiçek durumu sık, dar, mızrak biçimli ve başağa benzeyen bir salkımdır; olgunlaştığında soluk yeşil ya da saman renginde, parlak bir görünüm kazanır. Başakçıklar tek çiçeklidir; kavuzlar çiçekten uzun, sivri uçlu ve tabanda şişkin, cam gibi parlaktır. Lemma küçük ve tüylüdür, çoğu zaman ince ve dışa doğru çıkan bir kılçık taşır.

Kurak ve açık yaşam alanlarını tercih eder; kumlu ya da kireçli topraklarda, nadas tarlalarında, yol kenarlarında, eski duvar diplerinde ve kıyı yamaçlarında yetişir. Sonbahar ya da kış başında çimlenip ilkbahar sonu ile yaz başında çiçeklenir ve yaz kuraklığını tohum hâlinde geçirir. Rüzgârla tozlaşır; tohumları kolayca dağılır ve bozulmuş alanlara hızla yerleşebilir.

Doğal yayılış alanı Akdeniz havzası, Batı Avrupa'nın sıcak kıyıları ve Batı Asya'dır. İnsan faaliyetleriyle Kuzey ve Güney Amerika ile Avustralya gibi bölgelere taşınmış ve buralarda yer yer yabani ot olarak yayılmıştır. Türkiye'nin Akdeniz iklimi etkisindeki bölgelerinde de bulunur. Hayvan yemi olarak değeri düşüktür; bazı ülkelerde ise kuzeye doğru yayılış sınırında nadir bir tür olarak koruma ilgisi görür. Buğdaygiller familyası, tahıllar ve mera bitkileriyle insan beslenmesinin temelini oluşturan, dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki familyalarından biridir; yabani üyeleri de toprak koruma ve hayvan beslenmesinde büyük rol oynar.