Gastridium phleoides

Gastridium phleoides, buğdaygiller (Poaceae) familyasının Gastridium cinsine ait tek yıllık bir otsu bitkidir. Bu küçük cins, Akdeniz havzası ve çevresinde yayılış gösteren birkaç türden oluşur ve İngilizcede bit yumurtasını andıran parlak başakçıkları nedeniyle nit grass olarak anılır.

Cinsin üyeleri genellikle ince gövdeli, çoğunlukla 10–60 cm boyunda, narin yapılı otlardır. Yaprakları düz ve dardır. Çiçek durumu sık, dar ve silindirik görünümlü, başağa benzeyen bir salkımdır. Her başakçık tek çiçeklidir; kavuzlar (glumalar) çiçekten belirgin biçimde uzun, sivri uçlu ve tabanda şişkin, parlak bir yapıdadır. Bu şişkin, ışıkta parlayan kavuz tabanları cinsi tanımayı kolaylaştıran en belirgin özelliktir. Gastridium phleoides özellikle lemmasında belirgin bir kılçık taşıyan başakçıklarıyla dikkat çeker.

Bu tür, kurak ve açık alanlarda, nadas tarlalarında, yol kenarlarında, kayalık yamaçlarda ve maki boşluklarında yetişir. Tek yıllık olduğundan yaşam döngüsünü sonbahar ve kış yağmurlarıyla çimlenip ilkbaharda çiçeklenerek yaz kuraklığından önce tamamlar ve kurak mevsimi tohum hâlinde geçirir. Tozlaşma rüzgârla olur; tohumlar kolayca dağılarak bozulmuş alanlara hızla yerleşir.

Doğal yayılışı Akdeniz bölgesi, Batı Asya ve çevresidir; insan faaliyetleriyle başka kıtalara da taşınmıştır. Türkiye'nin Akdeniz iklimi etkisindeki bölgeleri bu cinsin üyeleri için uygun yaşam alanları sunar. Küçük yapısı ve kısa yaşam süresi nedeniyle ekonomik önemi azdır, ancak tek yıllık Akdeniz otlak topluluklarının tipik bir bileşeni olarak bu ekosistemlerin çeşitliliğine katkıda bulunur. Buğdaygiller familyası, tahıllar ve mera bitkileriyle insan beslenmesinin temelini oluşturan, dünyanın en büyük ve ekonomik açıdan en önemli bitki familyalarından biridir; yabani üyeleri de toprak koruma ve hayvan beslenmesinde büyük rol oynar.