Formica sanguinea (Latreille, 1798)

Formica sanguinea, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının karıncagiller (Formicidae) familyasına bağlı Formica cinsinde yer alan bir karınca türüdür.

Formica sanguinea, Raptiformica alt cinsine ait, köle yapan karınca olarak bilinen bir türdür. İşçileri yaklaşık 6–9 mm boyundadır; baş ve göğüs kan kırmızısı, karın koyu kahverengi-siyahtır. Başın ön kısmındaki dudak plakasının (klipeus) ön kenarında belirgin bir çentik bulunması önemli tanı özelliğidir. Bu tür, Formica fusca gibi Serviformica türlerinin yuvalarına baskın düzenleyerek pupaları kendi yuvasına taşır; bu pupalardan çıkan işçiler koloniye hizmet eder. Ancak kendi işçileriyle de yaşayabildiği için isteğe bağlı bir sosyal parazit sayılır. Orman kenarları, açıklıklar ve fundalıklarda yaşar; Avrupa'dan Asya'ya geniş bir yayılışı vardır.

Formica cinsi, Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve soğuk bölgelerine yayılmış, çok sayıda tür içeren büyük bir karınca cinsidir. Formicinae alt familyasının diğer üyeleri gibi bu karıncaların iğnesi yoktur; tehdit altında ısırır ve karın ucundaki bezlerden düşmana formik asit püskürtürler. İşçilerin beli tek bir pul biçimli düğümden (petiyol) oluşur, gözleri iyi gelişmiştir ve genellikle gündüz etkindirler. İşçiler arasında boyut farkı belirgin olabilir.

Bu cinsin üyeleri karışık beslenir: küçük böcekleri avlar, ölü hayvanlardan yararlanır ve yaprak bitleri ile kabuklu bitlerin salgıladığı tatlı balözünü toplarlar. Tam başkalaşım geçirirler; yumurtadan çıkan larvalar işçiler tarafından beslenir, pupalar çoğunlukla ipek bir kokon içinde gelişir. Yaz aylarında yuvadan çıkan kanatlı kraliçe ve erkekler çiftleşme uçuşu yapar; çiftleşen kraliçe kanatlarını dökerek yeni bir koloni kurmaya çalışır.

Formica karıncaları toprağın havalandırılmasına, tohumların taşınmasına ve zararlı böcek sayılarının dengelenmesine katkıda bulunur; aynı zamanda kuşlar ve başka hayvanlar için önemli bir besin kaynağıdır. İnsanlar için tehlikeli değildir; rahatsız edildiklerinde ısırıp asit sıkmaları yalnızca hafif ve geçici bir yanmaya yol açabilir.