Festuca cyllenica

Festuca cyllenica, buğdaygiller (Poaceae) familyasının yumak (Festuca) cinsine ait çok yıllık bir otsu bitki türüdür. Tür adını Yunanistan'daki Kyllini (Ziria) Dağı'ndan alır; Balkanlar ve Anadolu'nun yüksek dağlarında yetişen, birkaç alt türe ayrılan bir dağ yumağıdır. Yumak cinsinin bu temsilcisi, tek çenekli bitkiler içinde Poales takımında yer alır.

Yumak (Festuca) cinsinin üyeleri genellikle çok yıllık, öbek ya da sık tutam oluşturan otsu bitkilerdir. Yaprakları çoğunlukla dar, iplik gibi ince ve kenarlarından içe doğru kıvrık ya da katlanmıştır; bu yapı, kurak ve rüzgârlı ortamlarda su kaybını azaltır. Gövdeler dik, ince ve genellikle düğümlüdür. Çiçek durumu, dalları az ya da çok yayılan bir salkım şeklindedir; başakçıklar birkaç çiçekli, yassı ve çoğu zaman yeşilimsi, morumsu ya da kahverengimsi tonludur. Dış çiçek pulunun ucunda kısa bir kılçık bulunabilir ya da bulunmayabilir.

Yumaklar rüzgârla tozlaşır; çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ile yaz ortası arasında, yüksek dağlarda ise kar erimesinden sonraki kısa vejetasyon döneminde gerçekleşir. Meyveleri, buğdaygillere özgü tek tohumlu kuru meyvelerdir (karyopsis). Dağ ve bozkır türleri, sık tutamları ve derine inen saçak kökleriyle toprağı tutarak erozyonu önler; böylece yamaç ekosistemlerinin korunmasında önemli rol oynar.

Yumak cinsi, buğdaygiller (Poaceae) familyasının en kalabalık cinslerinden biridir ve dünya genelinde birkaç yüz tür içerir; özellikle Kuzey Yarımküre'nin ılıman ve soğuk bölgelerinde, dağ çayırlarında ve bozkırlarda yaygındır. Türkiye, Anadolu'nun dağlık yapısı ve iklim çeşitliliği sayesinde bu cins açısından zengin bir ülkedir ve ülkede çok sayıda endemik yumak türü bulunur. Cinsin birçok türü otlayan hayvanlar için önemli bir mera bitkisidir; bazı türler ise çim ve süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Türün yayılışı ve populasyon durumu hakkındaki ayrıntılı bilgiler sınırlı olsa da, cinsin dağlık alanlara bağlı ve dar yayılışlı üyeleri genellikle aşırı otlatma, yol ve yapılaşma gibi habitat bozulmalarına karşı hassastır. İnsanlar için herhangi bir zehirlilik ya da tehlike bildirilmemiştir.