Festuca cataonica

Festuca cataonica, buğdaygiller (Poaceae) familyasının yumak (Festuca) cinsine ait çok yıllık bir otsu bitki türüdür. Tür adı, antik çağda Güneydoğu Anadolu'da, Toroslar ile Antitoroslar arasında kalan Kataonia bölgesine gönderme yapar. Yumak cinsinin bu temsilcisi, tek çenekli bitkiler içinde Poales takımında yer alır.

Bu türün de üyesi olduğu yumak cinsi, ince ve sert yapraklı, sık tutamlar hâlinde büyüyen çok yıllık otlardan oluşur. Yapraklar çoğu türde dar ve iğnemsi görünüşlüdür; yaprak kınının ve dilciğin (ligula) yapısı, yaprağın enine kesitindeki sklerankima dokusunun dağılımı tür ayrımında önemli ölçütlerdir. Çiçek durumu, birkaç çiçekli başakçıklar taşıyan bir salkımdır; başakçık rengi yeşilden mora ve kahverengiye kadar değişebilir.

Yumaklar rüzgârla tozlaşır; çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ile yaz ortası arasında, yüksek dağlarda ise kar erimesinden sonraki kısa vejetasyon döneminde gerçekleşir. Meyveleri, buğdaygillere özgü tek tohumlu kuru meyvelerdir (karyopsis). Dağ ve bozkır türleri, sık tutamları ve derine inen saçak kökleriyle toprağı tutarak erozyonu önler; böylece yamaç ekosistemlerinin korunmasında önemli rol oynar.

Yumaklar, buğdaygiller familyası içinde tür sayısı bakımından en zengin cinsler arasında yer alır ve dünyada birkaç yüz türle temsil edilir. Türlerin birbirinden ayrılması çoğu zaman zordur ve mikroskobik yaprak özelliklerine dayanır. Anadolu, dağlık yapısı nedeniyle bu cinsin önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir. Cinsin üyeleri meralarda hayvanlar için değerli bir besin kaynağıdır ve çayır ekosistemlerinin temel bileşenleri arasında yer alır.

Türün yayılışı ve populasyon durumu hakkındaki ayrıntılı bilgiler sınırlı olsa da, cinsin dağlık alanlara bağlı ve dar yayılışlı üyeleri genellikle aşırı otlatma, yol ve yapılaşma gibi habitat bozulmalarına karşı hassastır. İnsanlar için herhangi bir zehirlilik ya da tehlike bildirilmemiştir.