Ferula communis subsp. communis

Ferula communis subsp. communis, maydanozgiller (Apiaceae) familyasının Ferula cinsine ait, çakşır olarak bilinen türün tip alttürüdür. Çok yıllık, iri yapılı otsu bir bitkidir ve Akdeniz havzasının en dikkat çekici şemsiyeli bitkilerinden biridir.

Bitki çiçeklenme döneminde 1 ile 3 metre arasında boylanabilir. Kalın, dik ve içi süngerimsi özle dolu bir gövdesi vardır. Taban yaprakları çok büyüktür ve defalarca parçalanarak iplik gibi ince, tüysü parçalara ayrılmıştır; bu görünüm bitkiye zarif bir doku kazandırır. Gövde yaprakları daha küçüktür ve şişkin kınlara sahiptir. Çiçek durumu, gövdenin ucunda ve yan dallarda bulunan çok sayıda sarı şemsiyeden oluşur. Meyveleri yassı ve elips biçimlidir.

Tür kuru ve taşlık yamaçlarda, makiliklerde, otlaklarda, yol kenarlarında ve terk edilmiş arazilerde yetişir. Bitki birkaç yıl boyunca yalnızca yaprak rozeti olarak gelişir ve yeterli besin biriktirdiğinde ilkbaharda uzun çiçek gövdesini çıkarır. Çiçeklenme ilkbahar sonu ile yaz başında olur. Sarı şemsiyeleri çok sayıda böceği çeker.

Yayılışı Akdeniz havzası boyunca uzanır ve Türkiye'nin özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde yaygındır. Bitki, kanın pıhtılaşmasını engelleyen kumarin türevi maddeler içerir ve bu nedenle hayvanlarda ciddi zehirlenmelere yol açabilir. İnsanlar için de zehirli kabul edilir ve tüketilmemelidir. Kuru gövdeleri eski çağlardan beri hafifliği nedeniyle çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Maydanozgiller familyası, şemsiye biçimli çiçek durumları, çoğunlukla parçalı yaprakları ve aromatik yağ kanalları içeren meyveleriyle tanınır. Familyada havuç, kereviz, maydanoz ve dereotu gibi önemli kültür bitkilerinin yanında baldıran gibi son derece zehirli türler de bulunur.