Eurydema formosum (Puton, 1895)

Eurydema formosum, yarım kanatlılar (Hemiptera) takımının kalkan böcekleri ya da kokarca böcekler olarak bilinen Pentatomidae familyasına ait bir böcek türüdür. Lahana tahtakuruları olarak tanınan Eurydema cinsinin bir üyesidir ve 1895 yılında Puton tarafından tanımlanmıştır.

Eurydema cinsinin üyeleri, genellikle 5–10 mm boyunda, yassı ve kalkan biçimli küçük böceklerdir. Sırt yüzleri çoğunlukla siyah zemin üzerinde kırmızı, turuncu, sarı ya da beyaz lekeler ve bantlardan oluşan çarpıcı desenler taşır. Bu parlak renkler, avcılara böceğin tatsız ve kokulu olduğunu bildiren uyarıcı renklenme örneğidir. Desenler aynı tür içinde bile bireyden bireye belirgin biçimde değişebildiğinden, türlerin ayrımı çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir. Pentatomidae familyası, dünyada beş binden fazla türü bulunan geniş bir böcek grubudur. Bu familyanın üyelerine, göğüslerindeki özel bezlerden saldıkları keskin kokulu salgı nedeniyle halk arasında kokarca böcek ya da pis kokulu böcek de denir. Bu salgı, kuşlar ve diğer avcılara karşı etkili bir savunma aracıdır.

Bu cinsin üyeleri başta lahana, şalgam, turp, hardal ve yabani turpgiller olmak üzere Brassicaceae familyasındaki bitkilerle beslenir. Hortum biçimindeki ağız parçalarıyla yaprak, sap, çiçek ve tohum kabuklarındaki öz suyu emerler; beslenme noktalarında açık renkli lekeler ve solgunluk görülür. Bu nedenle bazı Eurydema türleri sebze ve yağlık kolza tarlalarında zararlı olarak bilinir ve tarım literatüründe lahana tahtakuruları adıyla anılır. Pentatomidae üyelerinde gelişim eksik başkalaşımla gerçekleşir: dişiler yumurtalarını genellikle yaprakların üzerine düzenli kümeler hâlinde, fıçı biçimli yumurtalar olarak bırakır. Yumurtalardan çıkan nimfler ergine benzer ama kanatsızdır ve beş nimf evresinden geçerek olgunlaşır. Ilıman bölgelerde türlerin çoğu kışı ergin olarak bitki artıkları, kabuk altları ya da toprak yüzeyindeki sığınaklarda geçirir ve ilkbaharda yeniden etkinleşir.

Bu tür, yakın akrabaları gibi açık, güneşli ve kuru habitatlarda, turpgillerin bol bulunduğu alanlarda yaşamaktadır. Cinsin üyeleri Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar uzanan Palearktik bölgede, özellikle Akdeniz ve Ön Asya çevresinde çok sayıda türle temsil edilir. Türkiye de bu cinsin tür çeşitliliği yüksek olan ülkelerden biridir.