Eupleurus subterraneus (Linnaeus, 1758)

Eupleurus subterraneus, bokböcekleri familyası Scarabaeidae içinde, Aphodiinae alt ailesine bağlı bir gübre böceği türüdür. Eupleurus cinsinin tanınmış temsilcisidir ve uzun süre Aphodius subterraneus adıyla bilinmiştir.

Grubunun görece iri üyelerinden biridir; parlak siyah renkli, uzunca ve silindirik bir gövdesi vardır. Kanat örtüleri üzerindeki derin oluklar ve aralıkların kabarık, kaburgamsı görünümü en belirgin özelliğidir. Çoğunlukla sığır ve at dışkısında, açık mera ve otlaklarda bulunur; yaz aylarında etkindir. Aphodiinae alt ailesinin (bazı sınıflandırmalarda ayrı bir aile olarak kabul edilen Aphodiidae) üyeleri genellikle küçük, silindirik ve parlak gövdeli böceklerdir. Başları önde kalkan biçiminde genişlemiş, antenleri bokböceklerine özgü yelpaze gibi açılabilen yapraksı bir uçla sonlanır. Kanat örtüleri (elitralar) boyunca uzanan belirgin oluklar ve bu olukların arasındaki noktalı aralıklar, cinsleri ve türleri ayırt etmede kullanılan başlıca özelliklerdir.

Bu grubun böcekleri çoğunlukla otçul memelilerin, özellikle sığır, at ve koyunların dışkısıyla beslenir. Büyük bokböceklerinin aksine çoğu tür gübreyi top yapıp yuvarlamaz; dişiler yumurtalarını doğrudan dışkı kütlesinin içine ya da hemen altındaki toprağa bırakır ve larvalar burada gelişir. Larvalar beyazımsı, C biçiminde kıvrık tipik bokböceği larvalarıdır ve birkaç evre geçirdikten sonra toprakta pupa olur. Avrupa'dan Sibirya'ya kadar Palearktik bölgenin geniş bir kesiminde yayılış gösterir; Kuzey Amerika'ya da taşınmıştır. Bu türün Türkiye'deki yayılışı, Anadolu'nun zengin bokböceği faunasını ortaya koyan kontrol listelerinde yer almaktadır.

Dışkıyı parçalayıp toprağa karıştıran bu böcekler mera ekosistemlerinde besin döngüsüne önemli katkı sağlar, toprağın havalanmasını destekler ve dışkıda gelişen sinek ile parazit sayısının azalmasına yardımcı olur. Hayvancılıkta kullanılan bazı parazit ilaçlarının dışkıya geçen kalıntıları ve geleneksel otlatmanın azalması, Avrupa'da birçok bokböceği türünün gerilemesine yol açmıştır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.