Esymus merdarius (Fabricius, 1775)

Esymus merdarius, gübre böcekleri ailesine (Scarabaeidae) bağlı Aphodiinae alt ailesinden, Esymus cinsine ait küçük bir böcek türüdür. Bazı sınıflandırmalarda bu grup ayrı bir aile (Aphodiidae) olarak da ele alınır. Fabricius tarafından 1775'te tanımlanan bu tür yaklaşık 3–5 mm boyundadır. Başı ve göğüs kalkanı koyu renkli olup göğüs kalkanının yan kenarları açık renklidir; kanat örtüleri ise sarımsı kahverengidir.

Aphodiinae üyeleri küçük, uzunca ve silindirik gövdeli böceklerdir. Başın ön kenarı kürek biçiminde genişlemiş, antenler bokböceklerinde olduğu gibi yelpaze şeklinde açılabilen yapraksı bir topuzla sonlanır. Ön bacaklar kazmaya uygun dişlidir. Türlerin ayrımı çoğunlukla kanat örtülerindeki çizgilerin yapısı, göğüs kalkanının noktalanması, renk deseni ve erkek üreme organı gibi ince ayrıntılara dayanır; bu nedenle güvenilir tanı için genellikle büyüteç ya da mikroskop altında inceleme gerekir.

Aphodiinae alt ailesinin üyeleri gübre böcekleri arasında en kalabalık gruplardan birini oluşturur. Bokböceklerinin aksine çoğu tür dışkıyı yuvarlamaz ya da toprağın derinlerine taşımaz; erginler ve larvalar doğrudan dışkı yığınının içinde veya hemen altındaki toprakta yaşar. Dişiler yumurtalarını taze dışkıya bırakır, larvalar bu besinle gelişir ve çoğunlukla toprakta pupa olur. Gelişim genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasında tamamlanır ve türlerin çoğu yılda bir kuşak verir.

Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar Palearktik bölgede geniş yayılışlıdır. Açık meralar, otlaklar ve nemli çayırlarda koyun, sığır ve at gibi otçulların dışkısında yaşar; erginler ilkbahar ve yaz aylarında daha sık görülür.

Bu böcekler otlayan hayvanların dışkısını parçalayarak besin maddelerinin toprağa geri dönmesine, toprağın havalanmasına ve dışkıda gelişen sinek larvalarıyla bazı parazitlerin azalmasına katkı sağlar. Bu nedenle mera ekosistemlerinde önemli ayrıştırıcılar arasında sayılırlar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; geniş spektrumlu antiparaziter ilaçların dışkıya geçmesi ve geleneksel hayvancılığın azalması ise pek çok türün yerel olarak gerilemesine yol açabilmektedir.