Elymus farctus

Elymus farctus, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait, çok yıllık bir kumul otudur. Güncel sınıflandırmalarda çoğunlukla Thinopyrum junceum, ayrıca Elytrigia juncea ve Agropyron junceum adlarıyla anılır. Buğdayın yakın akrabası olan ayrık otu grubunun bir üyesidir.

Bitki 20–60 santimetre boyunda, mavimsi ya da grimsi yeşil renkli, seyrek tutamlar hâlinde büyür. Kumun içinde uzun mesafeler boyunca yayılan toprak altı gövdeleri vardır. Yaprakları sert, kalınca, iç bükey kıvrık ve mumsu bir tabakayla kaplıdır; bu yapı su kaybını azaltır. Çiçek durumu kalın, dik bir başaktır; iri başakçıklar başak ekseni boyunca iki sıra hâlinde seyrek dizilir. Olgunlukta başak ekseni kolayca parçalanır. Çiçeklenme yaz başında gerçekleşir.

Kıyı kumullarının en karakteristik bitkilerinden biridir. Deniz kıyısına en yakın, henüz gelişmekte olan ön kumullarda yetişir; tuzlu serpintiye, kısa süreli deniz suyu baskınına ve kumla örtülmeye dayanabilir. Kumla gömüldükçe yukarı doğru büyür ve rüzgârın taşıdığı kumu tutarak küçük tepecikler oluşturur. Bu nedenle kumul oluşumunun ilk aşamasında temel bir rol oynar ve kendisinden sonra gelen kumul bitkilerine zemin hazırlar.

Avrupa'nın Atlantik ve Akdeniz kıyıları, Karadeniz kıyıları, Kuzey Afrika ve Batı Asya kıyılarında yayılış gösterir; Türkiye kıyı kumullarında da bulunur. Kıyı kumullarının turizm, yapılaşma ve kum alımı nedeniyle tahrip edilmesi, bu türün yaşam alanlarını daraltmaktadır. Kumul stabilizasyonu ve kıyı koruma çalışmalarında değerli bir bitkidir.