Elymus caninus

Elymus caninus, buğdaygiller familyasının Elymus cinsine ait çok yıllık bir ottur. Öbek hâlinde büyür ve yaygın ayrık otundan farklı olarak toprak altı gövdeleri (rizomları) yoktur. Sapları genellikle 50–120 cm boyundadır. Sap ucunda, çoğunlukla bir yana sarkan, uzun ve ince bir başak bulunur; çiçek pullarından uzun, düz kılçıklar çıkar.

Elymus cinsi, Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde geniş yayılış gösteren, çoğunluğu çok yıllık otlardan oluşan büyük bir cinstir. Türkçede bu cinsin ve yakın akrabalarının üyeleri genel olarak ayrık otları diye anılır. Cinsin üyeleri dik bir sap ucunda, başakçıkların eksen boğumlarına doğrudan oturduğu sık ya da seyrek bir başak oluşturur. Kavuz ve çiçek pulları türe göre kılçıklı ya da kılçıksızdır. Bazı türler toprak altı gövdeleriyle (rizomlarla) yayılarak geniş alanları kaplarken, diğerleri öbek hâlinde büyür. Cins, buğday ve arpanın yakın akrabası olduğundan ıslah çalışmalarında dikkat çeker; birçok türü değerli mera ve yem bitkisidir.

Tür Avrupa'dan Batı ve Orta Asya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir. Gölgeli ve nemli yerleri sever; orman kenarlarında, ağaçlık alanlarda, dere kıyılarında ve çalılıklarda yetişir. Yaz başında ve ortasında çiçeklenir.

Buğdaygiller (Poaceae ya da eski adıyla Gramineae) familyası, dünyada on binden fazla türle en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir. Üyelerinin gövdesi boğumlu ve çoğunlukla içi boş saplardan oluşur; yapraklar gövdeyi saran bir kın ve dar, paralel damarlı bir ayadan meydana gelir. Kın ile aya arasında dil (ligula) denen küçük bir zar ya da tüy sırası bulunur. Çiçekler göze çarpmaz; başakçık adı verilen küçük birimlerde toplanır ve rüzgârla tozlaşır. Meyve, tohum kabuğunun meyve kabuğuyla kaynaştığı karyopsis tipindedir.

Buğdaygiller çayır, bozkır ve mera ekosistemlerinin temelini oluşturur. Toprağı sık saçak kökleriyle tutarak erozyonu azaltır, otçul hayvanlara besin, birçok böcek ve kuşa barınak ve tohum sağlar. Buğday, arpa, çavdar, mısır ve pirinç gibi en önemli tarım bitkileri de bu familyadandır; bu nedenle yabani akrabaları ıslah çalışmalarında gen kaynağı olarak da değer taşır.

Orman ve orman kenarı bitki topluluklarının bir bileşenidir. Buğdayın uzak akrabası olduğundan genetik çalışmalarda da ilgi görür.