Elmis bosnica (Zaitzev, 1908)

Elmis bosnica, Elmidae ailesine ait küçük bir su böceğidir. Türün adı, ilk tanımlandığı Balkanlar'daki Bosna bölgesine atıfta bulunur. Yayılış alanı içinde farklı alt türlere ayrılmıştır.

Elmis cinsi, “su tırtıl böcekleri” ya da “akarsu böcekleri” olarak bilinen Elmidae ailesine aittir. Bu ailenin üyeleri çok küçük, genellikle 1–3 mm uzunluğunda, koyu renkli ve uzun bacaklı böceklerdir. Bacaklarının ucundaki güçlü ve büyük tırnaklar sayesinde hızlı akan sudaki taşlara, çakıllara ve su bitkilerine sıkıca tutunabilirler. Erginler, vücut yüzeyindeki yoğun ve ince tüylerin tuttuğu ince bir hava tabakası (plastron) aracılığıyla su altında sürekli soluk alabilir; bu nedenle yüzeye çıkmalarına gerek kalmaz.

Hem larvalar hem de erginler suda yaşar. Serin, temiz ve oksijence zengin dere ve ırmakların taşlı, çakıllı bölümlerinde bulunurlar; taş yüzeylerindeki alg örtüsü, biyofilm ve ince organik artıklarla beslenirler. Larvalar uzunca, sert kabuklu ve yavaş gelişen yapıdadır; gelişimleri bir yıldan uzun sürebilir. Pupa evresi su dışında, kıyıdaki nemli toprakta geçirilir.

Elmidae türleri suyun oksijen düzeyine ve kirliliğe karşı oldukça duyarlıdır. Bu nedenle akarsularda su kalitesinin izlenmesinde biyolojik gösterge (biyoindikatör) olarak kullanılırlar; bulundukları yerde suyun genellikle temiz olduğu kabul edilir. Akarsu yataklarının bozulması, baraj yapımı ve kirlilik bu böceklerin yaşam alanlarını tehdit eden başlıca etkenlerdir.

Elmis bosnica, Güneydoğu Avrupa ile Batı Asya'yı kapsayan bir bölgede yayılış gösterir. Türkiye'de de bu cinsin üyeleri özellikle dağlık bölgelerdeki serin, hızlı akan ve temiz akarsularda yaşar; bu tür küçük su böcekleri genellikle ancak taşların kaldırılması ya da dip örneklerinin incelenmesiyle fark edilir.