Electrogena monticola (Braasch, 1980)

Electrogena monticola, mayıs sinekleri takımına (Ephemeroptera) bağlı yassı mayıs sinekleri ailesinin (Heptageniidae) bir türüdür. Adından da anlaşılacağı gibi dağlık alanlardaki akarsularla ilişkilendirilen bu tür, çoğu akrabası gibi küçük ve gösterişsiz bir böcektir.

Electrogena cinsi, uzun süre Ecdyonurus cinsi içinde değerlendirilmiş, daha sonra ayrı bir cins olarak kabul edilmiş küçük ve orta boylu mayıs sineklerini kapsar. Cinsin türleri ağırlıklı olarak Avrupa, Anadolu ve çevresindeki dağlık bölgelerde yayılış gösterir. Türlerin birbirinden ayrımı genellikle larvaların ağız parçaları, solungaç yapısı ve vücut desenleri ile erkek erginlerin üreme organlarının ayrıntılı incelenmesini gerektirir.

Heptageniidae ailesinin larvaları belirgin biçimde yassılaşmış gövdeleri, yana doğru açılmış bacakları ve geniş, yassı başlarıyla tanınır. Bu yapı, hızlı akan sularda taşların yüzeyine yapışarak akıntıya karşı tutunmalarını sağlar. Karın halkalarının yanlarında yaprak biçimli solungaçlar bulunur; larvalar çoğunlukla taşların üzerindeki ince alg ve organik madde tabakasını kazıyarak ya da toplayarak beslenir.

Mayıs sinekleri takımının bütün üyelerinde olduğu gibi yaşam döngüsünün büyük bölümü suda, larva evresinde geçer. Larvalar türe ve suyun sıcaklığına bağlı olarak birkaç ay ile bir yıl arasında gelişir ve çok sayıda deri değiştirir. Olgunlaşan larva su yüzeyine çıkarak önce kanatlı ama henüz eşeyce olgunlaşmamış subimago evresine, kısa süre sonra da son bir deri değişimiyle ergin (imago) evresine geçer. Erginlerin ağız parçaları körelmiştir, beslenmezler ve yalnızca birkaç saat ile birkaç gün yaşarlar; bu kısa sürede sürüler halinde çiftleşip yumurtalarını suya bırakırlar. Erginlerde iki ya da üç uzun kuyruk ipliği ve dinlenirken dik tutulan kanatlar tipiktir.

Bu böcekler temiz, oksijence zengin akarsulara bağımlı oldukları için su kalitesinin önemli biyolojik göstergeleri arasında sayılır; kirlilik, baraj yapımı ve su çekimi gibi etkiler popülasyonlarını hızla azaltabilir. Aynı zamanda alabalık gibi balıkların, su kuşlarının ve yırtıcı su böceklerinin önemli besin kaynağıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; ısırmaz ve sokmazlar.