Elaeagnus angustifolia

Elaeagnus angustifolia, Türkçede iğde olarak bilinen, Elaeagnaceae (iğdegiller) familyasına ait yaprak döken bir ağaççık ya da küçük ağaçtır. Gümüşi yaprakları, kokulu çiçekleri ve yenebilen unlu meyveleriyle Anadolu'da çok eskiden beri tanınan ve yetiştirilen bir bitkidir.

Bitki genellikle beş ila yedi metreye kadar boylanabilir ve çoğu zaman eğri büğrü bir gövde ile geniş, düzensiz bir taç oluşturur. Dallar genellikle dikenlidir. Yapraklar dar, mızrak biçimli ve özellikle alt yüzleri gümüşi pullarla kaplı olduğu için ağaç uzaktan gümüşi gri görünür; tür adı da Latincede dar yapraklı anlamına gelir. Çiçekler küçük, çan biçimli, dışı gümüşi, içi sarı renkli olup yaprak koltuklarında bulunur ve ilkbahar sonunda açtığında çevreye çok güçlü ve tatlı bir koku yayar. Meyveleri oval, sarımsı kahverengi ya da kırmızımsı, gümüşi pullu ve tatlımsı unlu etlidir.

Türün doğal yayılış alanı Batı ve Orta Asya'dır; Anadolu, Kafkasya, İran ve Orta Asya'nın kurak bölgelerinde yaygın olarak bulunur. Kuraklığa, tuzlu ve fakir topraklara son derece dayanıklıdır. Kökleri havadaki azotu bağlayan bakterilerle ortaklık kurduğundan besince fakir topraklarda bile gelişebilir. Dere kenarları, tarla sınırları, yol kenarları ve köy çevrelerinde sık görülür. Çiçekler arılar için önemli bir besin kaynağıdır, meyveler ise kuşlar tarafından yenerek tohumları yayılır.

İğde meyvesi taze ya da kurutulmuş olarak yenir ve halk arasında kuruyemiş olarak sevilir. Ağaç rüzgâr perdesi, erozyon kontrolü ve süs bitkisi olarak da kullanılır. Kuzey Amerika gibi dışarıdan getirildiği bazı bölgelerde ise dere kıyılarına hızla yayılarak doğal bitki örtüsünü baskılayan istilacı bir tür haline gelmiştir.