Ecdyonurus (Ecdyonurus) dispar (Curtis, 1834)

Ecdyonurus dispar, mayıs sinekleri takımının (Ephemeroptera) yassı başlı mayıs sinekleri olarak bilinen Heptageniidae ailesine bağlı, Ecdyonurus cinsinden bir türdür. Sinek balıkçıları arasında "autumn dun" adıyla bilinir. Erginleri orta büyüklükte, kahverengimsi gövdeli ve damarları belirgin kanatlı böceklerdir; yaz sonu ve sonbaharda uçar.

Larvaları, Heptageniidae ailesine özgü biçimde, belirgin şekilde yassılaşmış baş ve gövdeye sahiptir. Bu yapı, larvanın hızlı akıntıda taşların yüzeyine yapışarak sürüklenmeden hareket etmesini sağlar. Karın halkalarının yanlarında yaprak benzeri solungaç plakaları, gövdenin arka ucunda ise üç uzun kuyruk ipliği bulunur. Larvalar taş yüzeylerindeki alg ve diatome tabakasını kazıyarak, ayrıca ince organik döküntüyle beslenir.

Larva gelişimi genellikle bir yıl kadar sürer. Olgunlaşan larva su yüzeyine çıkarak önce subimago adı verilen, donuk kanatlı bir ara evreye dönüşür; kısa süre sonra son bir deri değiştirmeyle parlak kanatlı ergin (imago) ortaya çıkar. Erginlerin iki uzun kuyruk ipliği vardır, beslenmezler ve birkaç gün içinde çiftleşip ölürler. Erkekler su kenarında dans eder gibi inip çıkan uçuşlarla sürü oluşturur, dişiler yumurtalarını suya bırakır.

Tür Avrupa'da yaygındır; taşlı nehirlerin yanı sıra dalgalı, taşlık göl kıyılarında da yaşayabilmesiyle bilinir. Larvaları temiz, oksijence zengin suya ihtiyaç duyduğundan bu türler su kalitesinin izlenmesinde biyolojik gösterge olarak değerlendirilir. Balıklar için önemli bir besin olmaları nedeniyle sinek balıkçılığında da ilgi görürler. Kirlilik, akarsu yataklarının bozulması ve suyun aşırı çekilmesi başlıca tehditlerdir. Mayıs sinekleri, larva evresinin uzun, ergin evresinin ise son derece kısa olmasıyla tanınan çok eski bir böcek grubudur. Larvaları, akarsu ekosistemlerinde bitkisel maddeyi hayvansal besine dönüştürerek besin zincirinde önemli bir halka oluşturur.