Donacilla cornea (Poli, 1791)

Donacilla cornea, Mesodesmatidae familyasına ait küçük bir çift kabuklu yumuşakçadır. Bu familyanın üyeleri genellikle kalın, sağlam ve parlak kabuklu, dalga etkisi yüksek kumlu ve çakıllı kıyılara uyum sağlamış canlılardır. Çift kabuklular sınıfının üyeleri olarak belirgin bir başları yoktur; yumuşak gövdeleri, menteşe ile birbirine bağlı iki kabuk arasında korunur ve kabuklar güçlü kapayıcı kaslar yardımıyla sıkıca kapatılır. Solungaçları hem solunumda hem de besin parçacıklarının tutulmasında görev yapar.

Kabuğu oval ile üçgenimsi arasında, kalın ve pürüzsüzdür; boyu genellikle iki santimetre civarında ya da biraz daha küçüktür. Yüzeyi parlak, adeta cilalı görünümlüdür ve renk açısından oldukça değişkendir: beyaz, krem, sarımsı, pembemsi veya mor tonlar ile ışınsal bantlar taşıyan bireylere rastlanabilir. Bu renk çeşitliliği nedeniyle kumsallarda bulunan boş kabukları dikkat çekicidir.

Tür, dalgaların doğrudan vurduğu kıyı şeridinde, kaba kum ve ince çakıl içinde, çoğunlukla gelgit ve dalga bölgesine çok yakın sığ kesimlerde yaşar. Hareketli tabanlarda hızla kazı yaparak yeniden gömülebilmesi, bu zorlu ortamda yaşamını sürdürmesini sağlar. Kısa sifonlarıyla sudaki plankton ve organik parçacıkları süzerek beslenir. Familyanın diğer üyelerinde olduğu gibi eşeyli üreme görülür; döllenme suda gerçekleşir ve planktonik larvalar bir süre su içinde yaşadıktan sonra tabana yerleşir.

Akdeniz ve Karadeniz başta olmak üzere çevresindeki Atlantik kıyılarında yayılış gösterir. Kumsal ekosistemlerinde kıyı kuşları, yengeçler ve balıklar için besin kaynağıdır. Kabuklarının dayanıklılığı nedeniyle kıyıya vuran kabuk birikintilerinde sık görülen türlerdendir. Kıyı yapılaşması, kum alımı ve kirlilik gibi etkenler, kumsallara bağlı bu tür canlıların yaşam alanlarını olumsuz etkileyebilir; bu nedenle doğal kumsalların korunması tür için önemlidir.