Dociostaurus tartarus (Stshelkanovtzev, 1921)

Dociostaurus tartarus, düz kanatlılar (Orthoptera) takımının Acrididae familyasına bağlı bir çekirge türüdür. Tür, Stshelkanovtzev tarafından 1921 yılında bilim dünyasına tanıtılmıştır.

Dociostaurus cinsi, Acrididae familyasının Gomphocerinae alt familyasına ait, Palearktik bölgenin kurak ve yarı kurak açık alanlarında yaşayan küçük ve orta boylu çekirgeleri kapsar. Cinsin üyeleri genellikle kahverengi, grimsi veya sarımsı tonlardadır ve pronotum üzerinde, yukarıdan bakıldığında çoğu zaman haç ya da X biçimini andıran açık renkli çizgiler taşır. Cinsin en tanınmış üyesi, tarım zararlısı olarak bilinen Fas çekirgesidir (Dociostaurus maroccanus).

Bu çekirgelerin antenleri ipliksi, arka bacakları sıçramaya uyumlu ve güçlüdür. Kanat gelişimi türden türe değişir; bazı türlerde kanatlar karın ucunu geçerken bazılarında kısalmıştır. Çekirgelerin çoğunda olduğu gibi dişiler erkeklerden belirgin şekilde iridir. Türlerin kesin ayrımı çoğunlukla pronotum çizgilerinin biçimi, kanat uzunluğu ve erkek genital yapıları gibi ayrıntılı morfolojik özelliklere dayandığından, arazide yalnızca görünüşe bakarak tür teşhisi yapmak çoğu zaman güçtür.

Bu gruptaki çekirgeler esas olarak otçuldur ve özellikle buğdaygiller ile diğer otsu bitkilerle beslenir. Erkekler arka bacaklarını kanatlarına sürterek türe özgü sesler çıkarır; bu ötüşler eş bulmada ve türlerin birbirinden ayrılmasında önemli rol oynar. Dişiler yumurtalarını toprağa, köpüksü bir salgıyla korunan yumurta paketleri hâlinde bırakır. Kışı genellikle yumurta evresinde geçiren bu türlerde nimfler ilkbaharda çıkar, birkaç kez deri değiştirdikten sonra yaz aylarında ergin hâle gelir. Gelişim tam olmayan başkalaşımla gerçekleşir; nimfler erginlere benzer ancak kanatsızdır.

Çekirgeler step ve otlak ekosistemlerinde bitki örtüsünün tüketilmesi ve besin döngüsü açısından önemli bir yere sahiptir; aynı zamanda kuşlar, sürüngenler, küçük memeliler ve örümcekler için temel besin kaynaklarındandır. Anadolu'nun kurak iç kesimleri ve dağlık bölgeleri bu çekirgeler bakımından zengindir ve birçok türün sınırlı bir yayılışa sahip olduğu bilinmektedir. Bu böcekler insanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz; zehirli değildir. Yaşam alanlarının tarım arazisine dönüştürülmesi, aşırı otlatma ve tarım ilaçlarının kullanımı, özellikle dar yayılışlı çekirge türleri için başlıca tehditler arasında sayılır.