Diospyros kaki

Diospyros kaki, abanozgiller (Ebenaceae) familyasına ait, Türkiye'de Trabzon hurması, Japon hurması ya da cennet hurması adlarıyla bilinen yaprak döken bir meyve ağacıdır. Aynı cins, değerli kara odunuyla ünlü abanoz ağaçlarını da içerir.

Genellikle birkaç metreden on metreye kadar boylanabilen, yayvan taçlı bir ağaçtır. Yaprakları geniş, oval, parlak yeşil ve deri gibidir; sonbaharda turuncu ve kırmızı tonlara dönerek dikkat çekici bir görünüm kazanır. Çiçekleri küçük, krem ya da sarımsı beyaz renklidir ve ilkbaharın sonunda açar. Meyvesi yuvarlak ya da hafif basık, parlak turuncu renkli, kaliksi kalıcı bir üzümsü meyvedir. Yapraklar döküldükten sonra dallarda kalan turuncu meyveler kış başında süs gibi görünür.

Türün anavatanı Çin'dir; Japonya ve Kore'de çok eski zamanlardan beri yetiştirilmektedir. Bugün dünyanın ılıman ve subtropikal bölgelerinde, Akdeniz ülkelerinde ve Türkiye'de, özellikle Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında yaygın olarak meyvesi için yetiştirilir. Ilıman iklimi ve iyi drene olan toprakları sever.

Meyvesi taze tüketildiği gibi kurutularak da yenir. Buruk çeşitlerin meyvesi tanen içerdiği için tam olgunlaşıp yumuşamadan yenmez; buruk olmayan çeşitler ise sertken de tüketilebilir. Meyve A vitamini öncülleri, C vitamini ve lif bakımından zengindir. Ağacın sert ve sık dokulu odunu da çeşitli işlerde kullanılır. Çok miktarda olgunlaşmamış meyve yemenin sindirim sorunlarına yol açabileceği bilinmektedir.

Ağaç, sonbahardaki renkli yaprakları ve kışa kadar dalda kalan turuncu meyveleriyle süs bitkisi olarak da değerlidir. Aşılama yoluyla çoğaltılır; anaç olarak çoğunlukla aynı cinsin daha dayanıklı türleri kullanılır. Meyveleri kuşlar için de önemli bir kış besinidir.