Dactylis glomerata

Dactylis glomerata, Türkçede domuz ayrığı olarak bilinen, buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait çok yıllık bir otsu bitkidir. Sık öbekler halinde büyüyen bitkinin gövdeleri genellikle 50–120 santimetre boy yapar. Yaprakları yassı, mavimsi yeşil renkli ve oldukça geniştir; yaprak kınları belirgin biçimde yassılaşmıştır. En kolay tanınan özelliği, başakçıkların dalların uçlarında yoğun, tek yöne bakan yumaklar oluşturduğu salkım biçimli çiçek durumudur; bilimsel adındaki glomerata sözcüğü de bu yumaklanmış yapıyı anlatır.

Bitki ilkbahar sonu ve yaz başında çiçeklenir. Rüzgârla tozlaşır ve bol miktarda polen üretir; bu nedenle saman nezlesi gibi polen alerjilerinin önemli etkenlerinden biri sayılır. Çayırlarda, mera ve otlaklarda, yol kenarlarında, orman açıklıklarında ve terk edilmiş tarlalarda yaygın olarak yetişir. Kuraklığa ve gölgeye görece dayanıklıdır, farklı toprak tiplerine uyum sağlayabilir.

Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı ile Orta Asya'ya özgü olan tür, yüksek verimli ve besleyici bir yem bitkisi olduğundan dünyanın ılıman bölgelerinin pek çoğuna götürülmüş ve buralarda doğallaşmıştır. Kuzey Amerika'da orchard grass, yani bahçe otu olarak bilinir. Hem otlatma hem de kuru ot üretimi için ekilir; çayır ve mera karışımlarında sıklıkla yer alır.

Türkiye'de de çayır ve meralarda yaygın olarak bulunan doğal bir türdür ve yem bitkisi olarak tarımı yapılır. Tür içinde çok sayıda alt tür ve form tanımlanmıştır; bunlar boy, yaprak genişliği ve tüylülük gibi özelliklerle birbirinden ayrılır. Yabani hayvanlar ve evcil otçullar için önemli bir besin kaynağıdır, tohumları da bazı kuşlar tarafından tüketilir.