Cynodon dactylon

Köpek dişi ayrığı (Cynodon dactylon), buğdaygiller (Poaceae) familyasına ait, dünyanın sıcak ve ılıman bölgelerinin hemen hepsinde yayılış gösteren çok yıllık bir ottur. Kökeni büyük olasılıkla Afrika ve Güney Asya'dır; günümüzde ise neredeyse kozmopolit bir tür haline gelmiştir.

Bitki yerin üstünde sürünen gövdeler (stolonlar) ve toprak altında yayılan sert rizomlarla hızla yayılarak sık örtüler oluşturur. Yaprakları kısa, dar ve grimsi yeşildir. Çiçek kurulu, gövdenin ucunda bir noktadan parmak gibi yayılan, genellikle üç ile yedi arasında ince başaktan oluşur; tür adındaki dactylon (parmak) sözcüğü bu yapıya işaret eder. Başakçıklar küçük, tek çiçekli ve başağın bir yüzüne iki sıra halinde dizilmiştir. Yaz boyunca çiçeklenir.

Sıcağa, kuraklığa, çiğnenmeye ve tuza karşı son derece dayanıklıdır. Yol kenarlarında, tarlalarda, bahçelerde, meralarda, kumullarda ve yerleşim alanlarında çok yaygındır. Türkiye'de de hemen her bölgede yaygın olarak bulunur. Kısa günlü C4 fotosentezi yapan bir bitki olduğundan sıcak yaz aylarında iyi gelişir, kışın ise soğukta sararıp dinlenmeye geçer.

İnsanlar için hem yararlı hem zararlı yönleri vardır. Dayanıklılığı nedeniyle sıcak bölgelerde çim alanlarında, spor sahalarında ve erozyon kontrolünde kullanılır; aynı zamanda değerli bir yem bitkisidir. Öte yandan rizomlarıyla kolayca yayıldığı ve kökünden temizlenmesi zor olduğu için tarım alanlarında en inatçı yabancı otlardan biri olarak bilinir. Polenleri bazı kişilerde alerjiye yol açabilir.