Culex tritaeniorhynchus (Giles, 1901)

Culex tritaeniorhynchus, sivrisinekler ailesinin (Culicidae) Culex cinsine ait küçük, koyu kahverengi bir türdür. Hortumunun ortasındaki belirgin açık renkli halka, tanınmasına yardımcı olur. Dişiler başta domuz ve sığır olmak üzere evcil hayvanlardan, kuşlardan ve insandan kan emer; genellikle akşam ve gece etkindir.

Larvaları özellikle pirinç tarlaları, sulama kanalları, bataklıklar ve bitkili sığ sularda gelişir. Güney, Doğu ve Güneydoğu Asya'da çok yaygındır; Orta Doğu, Akdeniz çevresinin bazı kesimleri ve Afrika'da da bulunur. Asya'da Japon ensefaliti virüsünün başlıca taşıyıcısı olduğu için halk sağlığı açısından en önemli sivrisinek türlerinden biri sayılır; Batı Nil virüsünü de taşıyabilir.

Sivrisinekler (Culicidae), çift kanatlılar (Diptera) takımına ait, ince uzun gövdeli, uzun bacaklı ve kanat damarları ile kenarları pullarla kaplı küçük böceklerdir. Erkekler çiçek nektarı ve bitki özsuyuyla beslenir; dişilerin büyük çoğunluğu ise yumurtalarını olgunlaştırmak için kan emer. Bu nedenle dişiler, uzun ve sokucu-emici ağız parçalarıyla dikkat çeker. Erkeklerin antenleri tüylü ve gür, dişilerinkiyse daha seyrek kıllıdır.

Sivrisineklerin yaşam döngüsü yumurta, larva, pupa ve ergin evrelerinden oluşur. Larvalar ve pupalar suda yaşar; larvalar sudaki organik parçacıklar, bakteriler ve mikroskobik alglerle beslenir, solunum tüpleri aracılığıyla su yüzeyinden hava alır. Sıcak mevsimde gelişme birkaç haftada tamamlanabilir ve yılda birden çok döl verilebilir. Sivrisinekler kuşlar, yarasalar, balıklar, yusufçuklar ve örümcekler gibi pek çok canlıya besin olarak ekosistemlerde önemli bir yer tutar.

Kan emen türler; insan ve hayvanlarda kaşıntılı ısırıklara yol açmanın yanı sıra bazı virüsleri ve parazitleri taşıyabildikleri için halk ve hayvan sağlığı açısından izlenir. Durgun suların azaltılması ve su biriken kapların boşaltılması, sivrisinek popülasyonlarını denetlemenin temel yollarındandır.