Crithopsis delileana

Crithopsis delileana, buğdaygiller (Poaceae) familyasının buğday ve arpanın da yer aldığı Triticeae oymağına ait tek yıllık bir ot türüdür. Crithopsis cinsi tek türlüdür, yani bu tür cinsin bilinen tek üyesidir. Cins adı, Yunanca arpaya benzeyen anlamına gelir ve bitkinin başak yapısının arpayı andırmasından kaynaklanır.

Bitki alçak ya da orta boylu, ince gövdeli bir ottur. Çiçek kurulu sık, silindirik bir başaktır; başakçıklar başak ekseninin her boğumunda çiftler halinde bulunur ve kılçıklıdır. Bu yapı ilk bakışta yabani arpaları çağrıştırır, ancak başakçıkların ayrıntılı yapısı ile ayrılır. Olgunlaştığında başak ekseni parçalanarak tohumların dağılmasını sağlar; bu özellik pek çok yabani Triticeae türünde görülür.

Yaşam alanı kurak ve yarı kurak bölgelerdeki kayalık yamaçlar, step alanları, nadas tarlaları ve yol kenarlarıdır. Tek yıllık bir bitki olarak kış ve ilkbahar yağışlarıyla gelişir, ilkbahar sonunda çiçeklenip tohum bağlar ve yaz kuraklığını tohum halinde geçirir.

Yayılışı Doğu Akdeniz'den Orta Doğu'ya, İran ve Orta Asya'ya kadar uzanan bölgeyi kapsar. Buğday ve arpanın yabani akrabaları arasında yer aldığından, tahılların evrimini ve genetik kaynaklarını araştıran bilim insanları için ilgi çekicidir. Bu tür yabani akrabalar, kültür bitkilerinde kuraklık ve hastalık dayanıklılığı gibi özelliklerin anlaşılmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca kurak meralarda ilkbaharda hayvanlar tarafından otlanır.