Cricotopus ornatus (Meigen, 1818)

Cricotopus ornatus, sinekler (Diptera) takımının Chironomidae familyasına, Orthocladiinae alt familyasına ait Cricotopus cinsinden küçük bir sinek türüdür. Palearktik bölgede yayılış gösteren bir türdür; acı su ve tuzluluğu görece yüksek iç sular gibi diğer türlerin zorlandığı ortamlarda da bulunabilmesiyle bilinir. Çoğu Chironomidae türü gibi ergin bireyleri yalnızca birkaç milimetre boyundadır.

Cricotopus, Orthocladiinae içinde en çok türe sahip cinslerden biridir ve dünyanın hemen her bölgesinde temsil edilir. Erginlerin karın halkaları çoğu türde siyah ve açık renkli (beyazımsı ya da sarımsı) bantlarla desenlidir; bacaklarda da açık halkalar görülebilir. Larvalar sıklıkla su bitkileri, yosunlar ve ipliksi algler arasında yaşar; bazı türlerin larvaları su bitkilerinin dokularında galeri açarak beslenir. Cinsin üyeleri hem akarsularda hem de göl ve gölet gibi durgun sularda bulunabilir.

Orthocladiinae alt familyası, familyanın en kalabalık gruplarından biridir. Bu alt familyanın larvaları, durgun sularda yaşayan bazı akrabalarının aksine genellikle hemoglobin taşımaz; bu yüzden kırmızı değil, yeşilimsi, sarımsı ya da soluk renklidir. Larvalar ince, silindirik, solucanımsı yapılıdır; baş kapsülü belirgindir ve vücudun ön ile arka ucunda yalancı ayaklar bulunur. Çoğu tür serin, oksijence zengin akarsularda, kaynaklarda ve göl kıyılarında yaşar; bir kısmı ise nemli toprak, yosun ve çürüyen bitki artıkları gibi yarı karasal ortamlara uyum sağlamıştır.

Chironomidae familyasının erginleri ilk bakışta sivrisineklere benzer; ancak ağız parçaları sokmaya uygun değildir ve insanları ısırmazlar. Bu nedenle halk arasında ısırmayan sivrisinekler olarak da anılırlar. Erkeklerin antenleri sık ve uzun kıllarla kaplı, tüy görünümündedir; dişilerin antenleri ise daha seyrek kıllıdır. Erginler çoğunlukla kısa ömürlüdür, pek az beslenir ya da hiç beslenmez ve zamanlarının büyük kısmını çiftleşme ile yumurtlamaya ayırır. Erkekler akşamüstü su kenarlarında, ağaç tepelerinde veya belirgin yer işaretlerinin üzerinde dans eden sürüler oluşturur.

Larvalar su ekosistemlerinde organik maddenin ayrıştırılmasında ve besin zincirinde önemli rol oynar; balıklar, su böcekleri ve kuşlar için başlıca besin kaynaklarındandır. Tür bileşimi su kalitesine duyarlı olduğundan, Chironomidae larvaları akarsu ve göllerin biyolojik izlenmesinde yaygın olarak kullanılır. Türlerin kesin ayrımı çoğunlukla erkek erginlerin üreme organlarının, pupa derilerinin ya da larva baş kapsüllerinin mikroskop altında incelenmesini gerektirir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.