Crematogaster scutellaris (Olivier, 1792)

Crematogaster scutellaris, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının karıncalar (Formicidae) ailesine, Myrmicinae alt ailesine bağlı Crematogaster cinsinden bir karınca türüdür ve Akdeniz bölgesinin en kolay tanınan karıncalarından biridir. İşçilerin başı kırmızımsı ya da turuncu, göğüs ve karın kısmı ise parlak siyahtır; bu renk deseni türü kolayca ayırt ettirir. Ağaçlarda yaşayan bir türdür ve yuvalarını ölü odun, ağaç kovukları ve mantar meşesi gibi ağaçların kabuklarında kurar. Bu nedenle mantar ve ahşap yapılarda zarara yol açabildiği de bildirilmiştir.

Crematogaster cinsi, dünya genelinde yüzlerce türü bulunan, özellikle sıcak bölgelerde çok çeşitlenmiş büyük bir karınca cinsidir. Bu cinsin üyeleri halk arasında akrobat karıncalar olarak bilinir: karın kısmı (gaster) yukarıdan bakıldığında kalp ya da yaprak biçimindedir ve bel boğumuna üst yüzünden bağlandığı için karıncalar rahatsız edildiğinde karınlarını başlarının üzerine doğru kaldırabilir. İşçiler genellikle küçük ya da orta boyludur, göğüs üzerinde bir çift diken taşır ve savunmada iğneyle sokmak yerine karın ucundan salgıladıkları kimyasal maddeleri kullanırlar.

Bu cinsin üyeleri yuvalarını çoğunlukla ağaç kovuklarında, kabuk altında, ölü dallarda, taş altlarında ya da toprakta kurar. Beslenmeleri karışıktır: küçük böcekleri avlar, ölü hayvan artıklarını toplar ve yaprak bitleri ile koşnil böceklerinin salgıladığı şekerli tatlı özsuyunu büyük bir istekle tüketirler. Kalabalık koloniler kurabilen türler bulundukları ağaç ve çalılarda diğer karıncalarla rekabette oldukça baskın olabilir.

Karıncalar toprağın havalandırılması, organik maddenin parçalanması, tohumların taşınması ve diğer küçük omurgasızların sayısının dengelenmesi gibi görevleriyle karasal ekosistemlerin en önemli canlı gruplarından biridir. Birçok kuş, sürüngen ve örümcek için de önemli bir besin kaynağı oluştururlar. Küçük boyları ve gizli yaşamları nedeniyle türlerin büyük kısmı ancak yakından incelendiğinde, çoğu zaman mikroskop altında ve işçilerin kıllanması, baş ve göğüs biçimi gibi ayrıntılara bakılarak güvenilir biçimde ayırt edilebilir.