Cnicus benedictus var. benedictus

Cnicus benedictus var. benedictus, papatyagiller (Asteraceae) ailesine ait, tarih boyunca şifalı bitki olarak tanınmış dikenli bir otsu bitkinin tip varyetesidir. Bazı güncel sınıflandırmalarda tür Centaurea benedicta adıyla Centaurea cinsi içinde ele alınır.

Tek yıllık bir bitkidir ve genellikle 10–60 santimetre boylanır. Gövdesi yatık ya da yükselici, tüylü ve dallıdır. Yaprakları uzunca, dişli ve kenarları dikenli, yüzeyleri belirgin damarlı ve yapışkanımsı tüylüdür. Sarı çiçek başları, üst yaprakların oluşturduğu bir halka içinde oturur; zarf yaprakları dallanmış sert dikenlerle sonlanır. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ile yaz aylarında gerçekleşir.

Bitki kuru, taşlık ve güneşli yerlerde, tarla kenarlarında, yol boylarında ve bozulmuş alanlarda yetişir. Çiçekleri arılar başta olmak üzere tozlayıcı böcekler tarafından ziyaret edilir. Tohumları iri ve üst kısımlarında sert kıllardan oluşan bir taç taşır.

Türün doğal yayılış alanı Akdeniz havzasından İran'a kadar uzanır; Türkiye'de de bulunur. Ortaçağ Avrupası'nda manastır bahçelerinde yetiştirilmiş, acı maddeleri nedeniyle iştah açıcı ve sindirimi destekleyici olarak kullanılmış, bazı geleneksel likörlerin bileşenleri arasında yer almıştır. Bugün de bitkisel ürünlerde kullanılmaktadır. Büyük miktarlarda tüketildiğinde mide bulantısı gibi yan etkiler yapabileceği bildirilmektedir; ayrıca papatyagillere alerjisi olan kişilerde tepkiye yol açabilir.

Papatyagiller (Asteraceae) ailesi, dünyada yirmi binin üzerinde türüyle çiçekli bitkilerin en büyük ailelerinden biridir. Ailenin ayırt edici özelliği, çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelerek tek bir çiçek gibi görünen başçıklar oluşturmasıdır. Türkiye, iklim ve yer şekli çeşitliliği sayesinde bu aile bakımından son derece zengin bir floraya sahiptir.