Cleonus achates (Fåhrs. In Schoenh., 1842)

Cleonus achates, hortumlu böcekler olarak bilinen Curculionidae familyasına ait, Cleonus cinsinden bir böcek türüdür. Tür bilim dünyasına 1842 yılında tanıtılmıştır. Türün biyolojisi, cinsin diğer üyeleriyle büyük ölçüde benzerlik gösterir.

Cleonus cinsinin üyeleri iri yapılı, uzunca ve silindirik gövdeli hortumlu böceklerdir; boyları çoğunlukla bir santimetre civarında ya da daha fazladır. Hortumları kısa, kalın ve köşelidir; bu özellik onları uzun hortumlu pek çok akrabasından ayırır. Vücut, gri, beyazımsı ve kahverengi pullardan oluşan, çoğunlukla eğik ya da boyuna bantlar biçiminde bir desenle örtülüdür. Bu renklenme kuru toprak ve taşlar arasında iyi bir kamuflaj sağlar.

Cinsin türleri çoğunlukla papatyagiller (Asteraceae) familyasından bitkilerle, özellikle dikenli, devedikeni benzeri türlerle ilişkilidir. Dişiler yumurtalarını konukçu bitkinin kök boğazına ya da yakınına bırakır; larvalar toprak altında kök içinde veya kök çevresinde beslenerek gelişir ve pupa evresini de burada geçirir. Erginler genellikle yerde yürürken görülür, uçmaktan çok yürümeyi tercih eder ve tehlike anında hareketsiz kalarak ölü taklidi yapar. Erginler daha çok ilkbahar ve yaz aylarında etkindir.

Cleonus türleri Palearktik bölgenin özellikle kurak ve yarı kurak kesimlerinde, bozkırlarda, nadas alanlarında, yol kenarlarında ve kumlu-taşlı açık arazilerde yaşar. Akdeniz havzası, Anadolu, Kafkasya ve Orta Asya bu grubun çeşitliliğinin yüksek olduğu bölgeler arasındadır. Cinsin bağlı olduğu Lixinae alt familyası, kalın gövdeli ve kısa hortumlu türleri içeren geniş bir hortumlu böcek grubudur.

İnsanlar için zararsızdırlar. Hortumlu böcekler familyası (Curculionidae) dünyada bilinen en kalabalık hayvan familyalarından biridir ve on binlerce tür içerir; bu familyanın üyeleri bitkilerle sıkı ilişkileri nedeniyle hem doğal ekosistemlerde hem de tarımda önemli rol oynar. Cleonus türlerinin birbirinden ayrımı vücut biçimi, pul deseni ve hortum yapısındaki ince farklara dayanır; kesin teşhis çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir.