Chirothrips manicatus

Chirothrips manicatus, saçak kanatlılar (Thysanoptera) takımının Thripidae familyasına ait bir böcek türüdür. Chirothrips manicatus cinsin en yaygın ve en iyi bilinen türüdür. Avrupa'dan başlayarak insan etkisiyle dünyanın pek çok bölgesine yayılmıştır ve çok sayıda ot türünün çiçeklerinde gelişebilir. Yem bitkisi olarak yetiştirilen otlarda tohum verimini düşürebildiği bilinmektedir.

Chirothrips cinsinin üyeleri buğdaygillerin (Poaceae) çiçeklerinde yaşayan, uzmanlaşmış saçak kanatlılardır. Dişiler yumurtalarını otların çiçekçiklerine bırakır; larvalar gelişmekte olan tohumla beslenerek çiçekçiğin içinde büyür. Cinsin tanınmasını sağlayan özellik, anten segmentlerinin ilk ikisinin belirgin şekilde genişlemiş olmasıdır. Bu türlerde erkekler çoğunlukla kanatsızdır ve dişilerden daha seyrek görülür.

Thripidae familyası, Thysanoptera takımının en kalabalık familyasıdır ve dünya genelinde iki binden fazla tür içerir. Bu familyanın üyeleri genellikle 1–2 mm boyunda, ince ve uzun gövdeli böceklerdir. Kanatları dar şeritler biçimindedir ve kenarlarında uzun saçak kıllar bulunur; takımın Türkçe adı olan saçak kanatlılar da bu özellikten gelir. Ağız parçaları asimetriktir: sol çene iğnesi bitki hücresini deler, hayvan da hücre içeriğini emer. Kanatlı bireyler zayıf uçucu olmalarına karşın rüzgârla uzak mesafelere taşınabilir; bu sayede yeni yaşam alanlarına kolayca yayılırlar.

Thripidae üyelerinin gelişimi yumurta, iki larva evresi ve beslenmeyen pupa öncesi ile pupa evrelerinden geçer. Yumurtalar bitki dokusunun içine bırakılır. Larvalar kanatsızdır ve ergin bireylerle aynı besinle beslenir. Pupa evresi çoğunlukla toprakta, yaprak döküntüsünde ya da bitkinin korunaklı kısımlarında geçirilir. Familyada erkeklerin döllenmemiş yumurtalardan geliştiği üreme biçimi yaygındır.

Saçak kanatlıların tür tayini çıplak gözle yapılamaz; uzmanlar mikroskop preparatlarında anten segmentlerini, kıl dizilişini ve kanat yapısını karşılaştırır. Saçak kanatlılar doğada önemli roller üstlenir: bazıları tozlaşmaya katkıda bulunur, bazıları başka küçük eklem bacaklıları avlar, bazıları ise kültür bitkilerinde zarara ve bitki virüslerinin taşınmasına yol açar.