Ceutorhynchus typhae (Herbst, 1795)

Ceutorhynchus typhae, hortumlu böcekler ailesine (Curculionidae) ait, çoban çantası (Capsella bursa-pastoris) gibi yaygın turpgillerle ilişkili, Avrupa'da sık rastlanan bir türdür; larvaları konukçu bitkinin meyveleri içinde gelişir. Tür Herbst, 1795 tarafından bilim dünyasına tanıtılmıştır ve Ceutorhynchus cinsinin bir üyesidir.

Bu cinsin üyeleri genellikle 2–4 mm boyunda, tıknaz ve yuvarlakça gövdeli, koyu renkli küçük böceklerdir. Üst yüzleri çoğunlukla gri, beyazımsı ya da kahverengimsi pulcuklarla kaplıdır; hortumları ince ve aşağıya doğru kıvrıktır. Tehlike anında bacaklarını ve hortumlarını gövdenin altına çekerek kendilerini yere bırakır, ölü taklidi yaparlar. Hortum, dinlenme sırasında göğüs altındaki bir oyuğa yerleştirilebilir.

Ceutorhynchus cinsi Palearktik bölgede yüzlerce türle temsil edilir ve türlerin büyük çoğunluğu turpgiller (Brassicaceae) familyasından bitkilerle beslenir. Larvalar türe göre gövde, yaprak sapı, kök boğazı ya da meyve (kapsül) içinde gelişir; bazı türler köklerde ur oluşturur. Ergin böcekler ilkbaharda ortaya çıkar, konukçu bitkinin yaprak ve tomurcuklarını kemirir. Kolza hortumlu böcekleri gibi bazı akrabaları kolza, lahana ve hardal tarlalarında önemli zararlılar olarak bilinir; türlerin çoğu ise yabani turpgillerle sınırlı kalır ve ekonomik önem taşımaz.

Hortumlu böcekler (Curculionidae), yaklaşık 50.000'i aşkın tanımlanmış türüyle hayvanlar âleminin en kalabalık ailelerinden biridir. Ailenin ortak özelliği, başın öne doğru uzayarak bir hortum (rostrum) oluşturması ve ağız parçalarının bu hortumun ucunda yer almasıdır. Dişiler hortumlarıyla bitki dokusunda açtıkları deliklere yumurta bırakır; bacaksız, kıvrık ve krem renkli larvalar çoğunlukla bitki dokusunun içinde gelişir. Bu nedenle ailenin pek çok üyesi tarım ve ormancılık açısından önem taşır.

Türkiye, Avrupa, Kafkasya ve Orta Doğu faunalarının buluştuğu konumu nedeniyle hortumlu böcekler bakımından oldukça zengin bir ülkedir. Bu grubun küçük türleri çoğunlukla konukçu bitkileri üzerinde ayrıntılı arama ya da süpürme ağıyla bulunur; doğru tanı genellikle mikroskop altında ayrıntılı inceleme gerektirir.